Internetdaten is ook onder jongeren sociaal geaccepteerd geraakt

In één jaar veranderd van wanhoopsoffensief waarop neergekeken werd, in een exclusief spelletje waarop je als bezette man jaloers bent - hoe kan dat? Tinder!

'Willing to lie where we met.' De tekst staat onder de profielfoto van een meisje van 22. Verder zijn alleen haar naam (Nina), onze gedeelde vrienden (12), gedeelde interesses (0) en een paar andere foto's van haar te zien. Op basis van deze informatie moet ik bepalen of ik haar leuk vind. Blijkbaar denkt zij dat ik dat eerder vind als niemand erachter komt dat we elkaar via een app hebben leren kennen. Wat zegt dat over haar?

Het is niet de eerste keer dat ik zo'n tekst tegenkom op Tinder, de populaire datingapp waarmee je met een swipe (rechts=hot, links=not) het vlees keurt van duizenden potentiële (bed)partners. Bereid om te liegen blijken meer meisjes te zijn - het is een gangbare aanprijzing.

Tot voor kort was internetdaten iets voor gescheiden vijftigers en zoekende dertigplussers - en dan ook nog het wanhopige type met een hevig tikkende biologische klok. Deze groeiende groep alleenstaanden was de afgelopen jaren de motor achter datingsites in Nederland. Maar Lexa, e-Matching, Pepper of - nog erger - SecondLove, dat gebruik je niet als je jong, mooi, intelligent en succesvol bent.

Toch maken twintigers (en zelfs tieners) sinds dit jaar massaal gebruik van datingsites en -apps als The Inner Circle en Tinder. Het is eerder regel dan uitzondering onder Randstedelijke vrijgezelle jongeren om op een van deze platformen actief te zijn. Dat maakt 2013 officieus Het Jaar Dat Internetdaten Sociaal Geaccepteerd Werd (Zelfs Onder Twintigers).

Hoe heeft het zover kunnen komen? En waar liggen de gevoeligheden van internetdaten?

Eerst een biecht: in Nina was ik nooit echt geïnteresseerd. Ik heb al vier jaar een vriendinnetje, maar zag de afgelopen maanden alle singles om mij heen opeens druk swipen en online-sjansen. En dat zag er best leuk uit. Hoe zou ik zelf eigenlijk nog in de markt liggen? En hoe kan het dat internetdaten is veranderd van een wanhoopsoffensief waarop neergekeken werd, in een exclusief spelletje waarop je als bezette man jaloers bent?

De eerste stap was het succes van The Inner Circle, een Amsterdamse datingsite (met inmiddels ook buitenlandse vestigingen) waar je alleen op uitnodiging van een lid toegelaten wordt - en dan ben je nog niet eens door de ballotagecommissie gekomen. Toen Noortje, een 27-jarige 'project manager bij een cultureel bedrijfje', lid werd, had ze eerst niet eens door dat het om daten ging. 'Daarom was het ook helemaal geen grote stap voor me. Ik dacht dat het een sociaal netwerk voor yuppen was, zo verkopen ze het ook. Maar toen ik alleen maar mannen kon zien, begreep ik vrij snel wat de bedoeling was.'

The Inner Circle werkt deels hetzelfde als Tinder: je kunt iemand liken (winken heet het in dit geval) en als diegene jou terugliket heb je een match en kun je gaan chatten. Anders dan Tinder is The Inner Circle meer een netwerk: je bouwt contacten op, maakt een nieuw profiel aan en kan updates posten op een newsfeed à la Facebook. De grootste aantrekkingskracht is de exclusiviteit - 8.000 gelukkigen zijn in Amsterdam actief.

Er gaan uiteenlopende verhalen over hoeveel mensen worden afgewezen. Veel vriendinnen van Noortje - typerend: net als de andere bronnen in dit stuk wil zij niet met haar echte naam in de krant - werden afgewezen, soms zelfs meerdere malen. De organisatie beweert dat de helft van de mensen die zich aanmelden de selectie niet haalt. Volgens andere geruchten worden alleen vrouwen geweigerd.

Feit is dat de site bevolkt wordt door knappe, jonge, hoogopgeleide Amsterdammers met veelal indrukwekkende banen. En dat is wel zo fijn: 'Het klinkt lullig, maar het is wel zo', zegt Noortje. 'Je weet meteen dat je met mensen te maken hebt met wie je op één lijn zit. Mensen met een goede baan die waarschijnlijk uitgaan in dezelfde kroegen als jij.'

Voor Maarten, een marketeer van 30, waren de vele bekenden op The Inner Circle een bevestiging dat er eigenlijk niets mis is met internetdaten. 'De stigmatische lading zat er minder aan, want ze doen het niet voorkomen als een expliciete datingsite. Terwijl het dat natuurlijk wel is.'

Voordat hij op The Inner Circle zat, heeft hij een blauwe maandag gebruikgemaakt van Pepper. Maar dat vond hij niet spannend genoeg. En trouwens: 'Het voelde alsof ik een speld in een hooiberg zocht. Op The Inner Circle is de eerste schifting al voor je gemaakt.'

En wat hou je dan over? Ons Soort Mensen, inderdaad. En hoe walgelijk dat ook mag klinken, uiteindelijk eindigen we bijna allemaal met iemand die eenzelfde leven heeft. Zoals dat gaat onder studenten en yuppen: een nieuwe rage verspreidt zich razendsnel. Al snel 'zat iedereen erop'.

Uiteindelijk heeft Maarten met vijf meisjes gedate via The Inner Circle. Met allemaal zoende hij, eentje werd werkelijk zijn vriendin. Zijn ouders mochten niet weten dat ze elkaar hadden ontmoet via een datingsite. 'We hebben het wel gehad over hoe we het zouden brengen naar de buitenwereld. We hielden het op 'ontmoet in de kroeg'. Je ziet elkaar voor het eerst in de kroeg, dus technisch gezien is het geen leugen. Het zou ongemakkelijk zijn als iemand op je bruiloft opeens onthult: ze hebben elkaar ontmoet op The Inner Circle.'

Noortje zou dat ook niet willen meemaken. 'Ik verzwijg niet dat ik iemand ken via internet, maar ik wil niet dat het verhaal op mijn bruiloft wordt dat we elkaar kennen van The Inner Circle.'

Tot een huwelijk tussen Maarten en zijn vriendinnetje zal het niet komen; het is inmiddels alweer uit. Nu zit hij op Tinder, net als Noortje en de rest van de wereld. Noortje: 'Eigenlijk ken ik niet één single die niet op Tinder zit.'

Wereldwijd wordt de (gratis) app 300 duizend keer per dag gedownload. In tegenstelling tot veel andere datingsites is Tinder geheel gratis (en zonder advertenties), zeer laagdrempelig, volledig op smartphones gericht en vol met mensen onder de 30. Dagelijks worden er miljoenen matches gemaakt. En niet alleen singles gebruiken de app. 'Ik ken stelletjes waar zowel hij als zij op Tinder zit', zegt Nathan (27), souschef van beroep. 'Ze vinden het gewoon fijn om constant die bevestiging te krijgen. Dat is waar het allemaal om draait op Tinder.'

De aantrekkingskracht van Tinder in een notedop: een verslavende zelfbevestigingsmolen. Om de app, die is aangesloten op je Facebookprofiel, te kunnen gebruiken, moest Nathan een foto van zichzelf uploaden - z'n gebruikelijke profielfoto was namelijk de voetballer Zlatan Ibrahimovic. Hij schreef meteen zijn ongemak erbij: 'Foto uploaden om op Tinder te zetten... laag ja.' Het leverde hem elf likes op. 'Ik vond het wel een beetje genant.'

Zelf ging hij nog niet op een date via Tinder, maar zijn baas, bij wie hij de app introduceerde, gaat regelmatig op Tinderdates en wil nu zelfs Tinderdiners gaan organiseren. Nathan: 'Na het werk zitten we soms met z'n drieën op een rij te tinderen. Klinkt gezellig, hè?'

Tinderen in gezelschap is voor sommige mensen taboe. 'Als je nu iemand naar links en rechts ziet swipen op z'n telefoon dan weet je bijna zeker dat hij aan het tinderen is', zegt Maarten, die twee Tinderdates gehad heeft. Hij betrapt zichzelf er weleens op in een café vol vrouwen op Tinder te gaan kijken. 'Maar als ik een berichtje krijg in de kroeg, probeer ik het toch een beetje af te schermen. Als je de app opstart staat er een enorme rode vlam in beeld. Die herkent iedereen natuurlijk.'

'Ik schaam me er helemaal niet voor', zegt Caspar, de 26-jarige oprichter van een conceptstore. 'In de kroeg check ik gerust mijn berichtjes.' Het is ook voor Caspar de eerste keer dat hij via internet datet. Tinder was zo laagdrempelig en vrijblijvend dat hij eraan begon. 'Internetdaten was altijd vrij serieus. Dan ben je dus echt op zoek naar iemand.' Als hij op een date gaat via Tinder hoeft niet iedereen dat te weten. 'Ik zou eerder zeggen dat ik haar via via ken. Wat in principe ook zo is.'

Als je mensen vraagt naar hun gebruik van Tinder zegt eigenlijk iedereen: 'Ik doe het meer voor de grap.' Precies die laconieke houding maakt dat internetdaten opeens door de sociale beugel kan. Je kunt er tegen vrienden lacherig over doen, terwijl je bloedserieus je matches afwerkt en op de een na de andere date gaat.

Dat de grenzen opgeschoven zijn van wat sociaal acceptabel is, heeft te maken met framing, volgens Maarten. 'Pepper is een datingsite. The Inner Circle is een exclusief sociaal netwerk. En Tinder is een spelletje.' Hij legt ook de associatie met Grindr, de bekende app voor homo's om elkaar te ontmoeten - vaak alleen voor seks. 'Het zal geen toeval zijn dat die namen zo op elkaar lijken.'

'Het is gewoon een hilarisch tijdverdrijf', zegt Noortje. 'Als ik bij niet-single vriendinnen kom, willen ze meteen tinderen. En je komt zo veel grappige mannen tegen. Het is heel erg voyeuristisch. Het is gewoon leuk om rare figuren te bekijken en te delen met vriendinnen.'

Plaatsvervangende schaamte, ook dat kan op Tinder. Eigenlijk is er maar één belangrijke manier waarop Tinder het ongemak van het versierproces vermindert. Nathan: 'De kans dat je een blauwtje loopt is gewoon een stuk kleiner. Je hoeft niet op goed geluk iemand aan te spreken in de kroeg. Je kunt zoveel virtuele lijntjes uitgooien als je maar wilt. Zonder gêne.'

Zelf gooi ik maar niet te veel lijntjes uit - je wordt er erg kieskeurig van als je al een vriendinnetje achter de hand hebt. Het aantal matches valt dan ook tegen. Daarnaast is het aanbod schijnbaar oneindig. Hoe ga ik hier ooit iemand vinden? En dan moeten we ook nog liegen over waar we elkaar ontmoet hebben.

Nee, Nina krijgt geen like.