Europa moet verdrag met Israël opschorten

Nederland koopt voor 600 miljoen gulden wapens in Israël, maar zwijgt over de schending van de mensenrechten door de Israëlische regering....

NEDERLAND heeft besloten het Israëlische anti-tankraketsysteem Gill aan te schaffen. In totaal mag Israël voor bijna 600 miljoen gulden anti-tankraketten aan de Nederlandse landmacht leveren. Het gaat hier om een anti-tankraket die acht maanden geleden, op 2 november 2000, voor het eerst operationeel is ingezet door het Israëlische leger bij beschietingen op de Palestijnse stad Beit Jala (Jerusalem Post, 2 november 2000). In feite heeft het Israëlische leger dit wapensysteem dus getest op de Palestijnse bevolking.Het argument van Nederland dat er formeel geen boycot is, en de suggestie van Kamerleden dat het hier gaat om een transactie vergelijkbaar met de import van bloemen uit Israël, is een slecht excuus voor een niet-consistent beleid.Nederland is partij in de Vierde Geneefse Conventie. Dit brengt niet alleen de verplichting mee dat Nederland zich aan de Conventie moet houden, maar ook dat Nederland de verplichting heeft andere partijen te houden aan de bepalingen van de Conventie. Voorlopig trekt Israël zich niets aan van de Conventie, die het veranderen van de demografische situatie in bezet gebied, zoals het bouwen van nederzettingen, verbiedt.In het geval van Israël en met name verwijzend naar de recente gebeurtenissen hebben diverse Israelische, Palestijnse en internationale mensenrechtenorganisaties en verschillende organen van de Verenigde Naties geconstateerd dat Israël zich op grote schaal schuldig maakt aan het schenden van mensenrechten en het internationaal humanitair recht.Daarmee schendt het tevens verschillende artikelen van het Associatieverdrag tussen Israël en de Europese Unie. De Associatieverdragen bevatten een belangrijke clausule over mensenrechten. Artikel 2 zegt dat de relaties tussen de partijen gebaseerd wordt op respect voor de mensenrechten en de democratische beginselen en dat deze uitgangspunten een essentieel element vormen van deze overeenkomst. De Europese Unie heeft tot nu op geen enkele manier blijk gegeven dat het hieraan conclusies verbindt. Ook Nederland heeft dit als lidstaat van de EU tot nu toe nagelaten.Samen met de Europese Unie steunt Nederland het Palestijnse recht op zelfbeschikking. Wat houdt dit echter in de praktijk in als Israël onverminderd door kan gaan met de bouw van nederzettingen in bezet gebied? Volgens een rapport van een aantal Israëlische vredesgroepen zijn er zeker vijftien nieuwe nederzettingen gebouwd sinds Sharon in maart premier werd.Door producten uit de nederzettingen te exporteren naar Nederland en andere lidstaten van de Europese Unie als afkomstig uit Israël schendt Israël ook andere bepalingen van het Associatieverdrag. Hoewel bewijzen van zulke schendingen zijn voorgelegd aan de Europese Commissie, heeft deze tot nu toe nagelaten om actie te ondernemen.Juist het nederzettingen beleid van Israël is een belangrijke oorzaak van het mislukken van het vredesproces. Door de producten uit de nederzettingen onder de gunstige voorwaarden van het Associatieverdrag te laten importeren, staat de Europese Commissie Israël oogluikend toe door te gaan met haar nederzettingenbeleid.De Nederlandse regering heeft zich in andere gevallen waarin sprake was van een (dreigende) schending van de mensenrechten minder afzijdig gehouden. In februari 2000 besloot Nederland samen met dertien andere lidstaten van de Europese Unie tot diplomatieke sancties tegen Oostenrijk. Aanleiding voor de bilaterale sancties van de veertien EU-landen vormde het toetreden tot de Oostenrijkse regering van de extreem-rechtse Vrijheidspartij van de inmiddels teruggetreden Jörg Haider. De sancties kwamen er in de praktijk op neer dat het reguliere diplomatieke verkeer met Oostenrijk op een laag pitje werd gezet.Nederland bleef in 1996 evenmin afzijdig toen het erom ging druk uit te oefenen op de regering in Birma teneinde deze te bewegen de mensenrechtensituatie te verbeteren. In oktober 1996 koos Nederland samen met de Europese Unie in eerste instantie voor lichte sancties. Men wilde Birma niet meteen isoleren en ruimte laten voor versterking van het politieke signaal indien de mensenrechtensituatie verder zou verslechteren. Later, toen de lichtere sancties geen effect sorteerden en op het gebied van de mensenrechten geen enkele vooruitgang was geboekt, was er alle aanleiding zwaardere sancties aan de orde te stellen.Artikel 79 van het Associatieverdrag tussen Israël en de Europese Unie geeft Nederland samen met Europa de mogelijkheid om, in het geval één van de partijen haar verplichtingen onder het verdrag niet nakomt, te besluiten tot passende maatregelen. Gezien de ernst en de urgentie van de situatie in de Palestijnse gebieden moet het opschorten van het verdrag met Israël als een passende maatregel worden beschouwd.De Nederlandse regering is ervan overtuigd dat de internationale gemeenschap een plicht heeft tot ingrijpen in gevallen van ernstige schendingen van de mensenrechten. 'Nederland wil mensenrechten wereldwijd beschermen en bevorderen om daarmee bij te dragen aan vrijheid, gerechtigheid en waardigheid voor iedereen', aldus het formele beleid van het ministerie van Buitenlandse Zaken.De recente Nederlandse aankoop van het Israëlische anti-tankraketsysteem en het ontbreken van een scherpe veroordeling van grove schendingen van mensenrechten, niet alleen in woorden maar ook in daden, staat daarom haaks op het mensenrechtenbeleid van de Nederlandse regering.