Ter redactieOpen redactie

De Open Redactie vraagt abonnees wat ze willen lezen. ‘Als redactie hebben we soms een blinde vlek’

De Volkskrant is begonnen met de Open Redactie, waarbij lezers wordt gevraagd wat ze interesseert en bezighoudt. De betrokken redacteuren vertellen waarom dit de krant beter maakt. ‘De bescheiden, geïnteresseerde lezers balen dat nu vooral schreeuwers aandacht krijgen.’

Redacteur Open Redactie Fleur de Weerd, aan het werk op de redactie van de Volkskrant.Beeld Sabine Van Wechem

‘Maar wat wil de lézer weten?’ Oud-hoofdredacteur Philippe Remarque riep het vaak bij redactievergaderingen. Om deze vraag draait het allemaal bij de Open Redactie, het nieuwe lezersproject van de Volkskrant. Vanaf deze week zal de redactie een aantal keer per maand bij lezers peilen welke vragen ze hebben over het nieuws en over welke onderwerpen ze meer willen lezen.

Het werkt zo: abonnees die willen meedenken, kunnen zich inschrijven. Vervolgens krijgen zij twee tot vier mails per maand met een vragenlijst over een specifiek onderwerp − vaak een nieuwsthema, al zullen ook onderwerpen als eten en drinken of opvoeden langskomen.

‘Dan vragen we bijvoorbeeld: wat wilt u weten over het coronavirus?’, zegt Fleur de Weerd. Als redacteur Open Redactie heeft zij de leiding over het project. ‘Vaak geven we keuzes tussen verschillende soorten verhalen. Zoals: wilt u lezen wat de uitbraak betekent voor een reis naar China binnenkort, of wilt u liever een reconstructie lezen over hoe het virus zo snel voor zoveel paniek zorgde? Als blijkt dat lezers zo’n reconstructie veel interessanter vinden, kan dat een reden zijn om daar een redacteur op te zetten.’

Hek om de redactie

Het is een nieuwe ervaring voor de Volkskrantredactie, die niet eerder zo structureel lezers liet meedenken over nieuwsonderwerpen en verhalen. Xander van Uffelen, chef datajournalistiek, zegt dat de redactie steeds vaker merkte dat ze te weinig zicht had op het perspectief van de lezer. ‘We constateerden dat er een hek om de redactie stond waar de lezer moeilijk voorbij kwam.’

De redactie kreeg altijd al lezersbrieven, maar die komen van een kleine groep lezers, vaak mensen die zich actief en met naam en toenaam willen mengen in het publieke debat. Ook de reacties op sociale media komen van een zeer specifieke groep − met buitenproportioneel veel boze mensen, zegt Van Uffelen.

‘We merken telkens dat het grootste deel van onze lezers helemaal niet boos is, maar juist bescheiden en geïnteresseerd in de redactie en hun krant. Zij willen wel meedenken en vragen stellen, maar hoeven ook niet per se met hun naam in de krant. Die lezers balen dat nu vooral schreeuwers aandacht krijgen.’

Te veel weten

Een belangrijke manier waarop lezers kunnen bijdragen, is door de redactie te laten weten waar ze wel en waar ze juist minder benieuwd naar zijn, zegt redacteur Open Redactie De Weerd. ‘Vaak weet een journalist bijna te veel van een onderwerp om die keuze te maken.’ Ze kan het weten, ze was zelf onder meer een jaar correspondent in Oekraïne.

‘Als je zo diep in de materie zit, kan het lastig zijn om in te schatten wat de lezer nog niet weet, of hoeveel je moet vertellen. Neem de Amerikaanse voorverkiezingen. Onze correspondent is tot in details op de hoogte, maar weet een lezer wel wat een caucus is? En is de lezer geïnteresseerd in de politieke campagne, of leest hij liever over de inhoudelijke plannen van de kandidaten?’

Het gaat steeds over ‘de lezer’, maar daar bestaat nog een onderscheid − alleen abonnees van de krant kunnen meedoen, omdat de krant niet het risico wil lopen dat een belangengroep met de vragenlijsten aan de haal gaat. Verder zijn inzendingen omwille van de privacy van deelnemers gepseudonimiseerd. De Weerd: ‘Sabine uit Hengelo wordt voor ons een nummer. Wij weten als redactie niet wie de vragenlijst heeft ingezonden, alleen dat het een abonnee is.’

Boeren of vlinders?

In de tweede helft van 2019 heeft de Open Redactie proefgedraaid. Zo’n vijfhonderd lezers kregen een vragenlijst over de stikstofcrisis opgestuurd. Dit gebeurde ten tijde van de boerenprotesten tegen beperkende maatregelen van de overheid, op het Malieveld in Den Haag.

De Weerd: ‘Als redactie denk je: van die boeren willen we alles weten. Maar uit de antwoorden van de lezers bleek dat zij juist veel behoefte hadden aan een verhaal over de impact van stikstof op de natuur. Toen is er een verhaal gemaakt over de invloed van stikstof op vlinderpopulaties in een natuurgebied. Dat is toen heel goed gelezen.’

Hoeveel invloed gaan de bevindingen uit die vragenlijsten hebben op waar de redactie over schrijft? Van Uffelen: ‘We denken dat lezers ons extra inspiratie kunnen geven voor verhalen, maar het wordt nooit: u vraagt, wij draaien. Vaak zullen we ook vragen stellen over onderwerpen waar we sowieso mee aan de slag gaan. Waar dit project om gaat, is dat we de blinde vlek die we soms hebben als redactie willen invullen, en dat we ons willen laten verrassen door nieuwe vragen.’

Volkskrant Open Redactie - vertel de Volkskrant wat u wilt weten
Bij de Volkskrant willen we u als lezer vragen om mee te denken over de verhalen die wij maken. Enthousiast geworden? Log dan in als abonnee en meld u hier aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden