Jean-Claude Juncker.
Jean-Claude Juncker. © ANP

Junckers roep om 'meer Europa blijkt in praktijk vooral 'meer Juncker'

Commentaar

De voorzitter van de Europese Unie, Jean-Claude Juncker, gebruikt vandaag zijn laatste 'State of the Union' om zijn plannen voor verdere integratie van de EU en van de eurozone onder de aandacht te brengen. De ambitieuze Luxemburger slaat toe voordat een herkozen Merkel en een beproefde Macron die Europese agenda naar zich toetrekken.

Na de Duitse verkiezingen van 24 september is duidelijk met welke coalitiepartner Merkel verdergaat. Rond die tijd weten we ook of de Franse president de straatacties tegen zijn hervormingsprogramma zonder al te veel kleerscheuren heeft doorstaan. Als de as Parijs-Berlijn opnieuw wordt gesmeed, is er voor Brussel weinig eer meer te behalen.

De problemen die Juncker in zijn pakket adresseert zijn relevant genoeg. Zo wil hij regelen dat de internetreuzen Google, Apple, Facebook en Amazon eindelijk belasting gaan betalen. Dat doet het goed bij de Europese burger. Maar hij overvraagt vervolgens door een nieuwe industriepolitiek af te kondigen die, uiteraard onder regie van Brussel, moet zorgen voor 'economische groei en goede banen'.

Hetzelfde geldt voor de eurozone. Ook hier wordt een verstandig voorstel om het noodfonds meer body te geven overschaduwd door een pleidooi voor euro-obligaties. Duitsland en Nederland zullen dat opvatten als een provocatie vanuit het gehate Brussel richting een transferunie. Dat is, zacht gezegd, onverstandig in een tijd waarin nationalisme en populisme welig tieren en de EU zijn handen vol heeft om de Brexit-schade zo beperkt mogelijk te houden.

Ook onder het chapiter Justitie kan Juncker de verleiding niet weerstaan om praktische voorstellen om terrorisme te bestrijden te koppelen aan bemoeizucht met de interne aangelegenheden van Polen en Hongarije. Commissaris Timmermans moet 'uitvoering geven aan een striktere naleving van de democratische beginselen' in die landen.

Dat is een nobel streven, maar Juncker en Timmermans moeten dat overlaten aan de regeringsleiders van de lidstaten. Zij bepalen de koers en de Europese Commissie voert die uit. Dit is moeilijk te accepteren voor ego's als Juncker en Timmermans, maar wel de juiste rolverdeling om in het gefragmenteerde Europa iets voor elkaar te krijgen.