Zeespiegel stijgt mogelijk meer dan een meter in 21ste eeuw
© ANP

Zeespiegel stijgt mogelijk meer dan een meter in 21ste eeuw

De zeespiegel is de afgelopen 3.000 jaar nooit sneller gestegen dan in de 20ste eeuw. Als er niets wordt gedaan om de opwarming van de aarde terug te dringen zal het zeeniveau aan het eind van deze eeuw mogelijk 50 tot 130 centimeter hoger zijn dan bij de eeuwwisseling. Dat blijkt uit twee internationale onderzoeken die maandag zijn gepubliceerd in PNAS.

Wetenschappers van onder meer de Amerikaanse Rutgers University berekenden dat het zeeniveau wereldwijd tussen 1900 en 2000 ongeveer 14 centimeter is gestegen. De stijging was het sterkst aan het eind van de eeuw: ongeveer 3 centimeter per decennium. Voornaamste oorzaak is de klimaatverandering, die het poolijs doet smelten.

Zonder opwarming van de aarde zou de zeespiegel in de vorige eeuw aanzienlijk minder zijn gestegen of zelfs zijn gedaald, zeggen de onderzoekers. Dan was een stijging van hooguit 7 centimeter tot een daling van maximaal 3 centimeter mogelijk geweest.

De invloed van het klimaat op de zeespiegel wordt bevestigd met een terugblik op de Middeleeuwen. Tussen de jaren 1000 en 1400 koelde de aarde ongeveer 0,2 graden Celsius af. De zeespiegel daalde toen circa 8 centimeter.

Nieuwe methode

Als de uitstoot van broeikasgassen niet aan banden wordt gelegd zal het waterpeil in 2100 tussen de 52 en 131 centimeter hoger liggen dan in 2000

De onderzoekers maakten gebruik van geologische gegevens van koraalriffen, moerassen en archeologische vindplaatsen. Met een nieuwe statistische methode brachten ze metingen op verschillende locaties samen tot een wereldomvattend beeld.

Als de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia niet aan banden wordt gelegd zal het waterpeil in het jaar 2100 tussen de 52 en 131 centimeter hoger liggen dan in het jaar 2000. Als er wel maatregelen worden genomen kan de stijging worden beperkt tot ergens tussen de 24 en 61 centimeter.

In een tweede studie komen wetenschappers van onder meer het Duitse Potsdam Instituut voor Klimaatonderzoek tot dezelfde voorspelling: 57 tot 131 centimeter stijging aan het einde van deze eeuw als de wereld op de oude voet doorgaat. Die cijfers komen overeen met schattingen van het VN-klimaatpanel IPCC.

Beide studies zijn belangrijk omdat de stijging van de zeespiegel met verbeterde methoden is onderzocht

Bert Vermeersen (TU Delft)

Als de opwarming doorzet zal de stijging van de zeespiegel steeds sneller gaan, aldus de wetenschappers. Zelfs al blijft de temperatuur op aarde vanaf nu stabiel, dan nog zal het zeeniveau eeuwen blijven stijgen.

Zeespiegelonderzoeker Bert Vermeersen van het instituut voor zee-onderzoek NIOZ en de TU Delft prijst de studies, die volgens hem goed zijn onderbouwd en degelijk zijn uitgevoerd. 'Beide studies zijn belangrijk omdat de stijging van de zeespiegel met verbeterde methoden is onderzocht.' Vooral het tweede onderzoek heeft wat hem betreft meerwaarde omdat de voorspellingen niet louter zijn gebaseerd op het extrapoleren van statistische gegevens. De onderzoekers hebben ook geofysische modellen en de processen die opwarming van het klimaat veroorzaken, zoals de uitstoot van broeikasgas, in hun berekeningen betrokken.

Vermeersen waardeert het dat de onderzoekers open zijn over de onzekerheden waarmee in de voorspellingen rekening moet worden gehouden. Er kunnen zich onvoorziene ontwikkelingen voordoen, zoals versnelde afkalving van ijsplaten op Antarctica, die gevolgen hebben voor het waterpeil.