Een kleuter met waterpokken.
Een kleuter met waterpokken. © THINKSTOCK

Waarom vaccineren we niet tegen waterpokken?

Gezond

U kent de uitdrukking wel: gepokt en gemazeld. Ooit waren wij dat werkelijk. Onze oma's waren blij als hun kinderen de mazelen, bof, rode hond en waterpokken kregen. Dan had je het maar gehad, voor volwassenen waren de ziektes veel gevaarlijker.

Sinds 1987 krijgen kinderen als onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma een prik met een vaccin tegen bof, mazelen en rode hond. Tegen waterpokken, ofwel het varicellavirus, niet. Waarom eigenlijk?

'In het verleden kenden we periodes met enorme uitbraken van mazelen, bof en rode hond', zegt Ronald de Groot, emeritus hoogleraar kindergeneeskunde van het Radboudumc. 'Met sterfgevallen. Dat we daar iets mee moesten was duidelijk. Bij waterpokken is dat veel minder evident.'

Met name kinderen met een afweerstoornis of bijvoorbeeld kanker zijn kwetsbaar

Waterpokken is een tamelijk onschuldige kinderziekte, is de gedachte. Zo'n 95 procent van de kinderen krijgt het voor het 5e levensjaar. De meesten worden er wat hangerig van, ze krijgen rode vlekken en blaasjes die korstjes worden en flink gaan jeuken. Een zemelenbad, nagels kort houden, veel meer behelst het doktersadvies niet. Toch is dat beeld niet helemaal correct, volgens De Groot. 'Met name kinderen met een afweerstoornis of bijvoorbeeld kanker zijn kwetsbaar. Ook belandt een groep kinderen zonder onderliggende kwetsbaarheid op de intensive care met complicaties aan bijvoorbeeld de luchtwegen.'

'Bij pasgeboren baby's van moeders die waterpokken ontwikkelen net voor of na de bevalling kan waterpokken ernstig verlopen. Daarom wordt verloskundigen die als kind geen waterpokken hebben gehad bijvoorbeeld aanbevolen zich te vaccineren', zegt Hester de Melker, epidemioloog bij het centrum voor infectieziekten van het RIVM, dat de vaccinaties in Nederland monitort. Voor risicogroepen geldt dus wel een vaccinatieadvies.

Het RIVM telt jaarlijks zo'n 2 sterfgevallen en tussen de 200 en 300 ziekenhuisopnames van kinderen met waterpokken. Elk overlijden is er een teveel, zult u als lezer denken. In de VS krijgen kinderen bijvoorbeeld wel een vaccinatie tegen waterpokken. 'Daar is de sterfte ten gevolge van de ziekte naar nul gezakt', zegt De Groot.

Volgens De Groot zou de Gezondheidsraad die hierover adviezen uitbrengt, eens moeten berekenen of waterpokken in het Rijksvaccinatieprogramma opgenomen moet worden. Volgens De Melker gaat dit advies ookkomen. Belangrijkste criterium voor een advies is de ziektelast, maar er zijn meer criteria.

Wat bijvoorbeeld moet worden meegenomen in de berekening: hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt, is verantwoordelijk voor gordelroos. Heb je waterpokken gehad, dan draag je het virus de rest van je leven latent bij je. Zouden we nu beginnen met inenten, dan zou de groep die niet is ingeënt mogelijk meer kans hebben om op een zeker moment gordelroos te krijgen, omdat het virus zogezegd minder 'rondgaat'. 'Het inenten heeft in dit geval ook een effect op mensen die al ooit waterpokken hebben gehad', zegt De Melker.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.