Dj Fabo nadat hij verlamd is geraakt.
Dj Fabo nadat hij verlamd is geraakt. ©

Verlamde en blinde Italiaanse dj moest naar Zwitserland voor waardige dood

'We zijn slaven van een staat die ons dwingt naar het buitenland te gaan als we ons willen bevrijden van een ondraaglijke en eindeloze marteling'

Er moest een eindeloze lijdensweg in de schijnwerpers aan voorafgaan, en een ongewilde reis naar Zwitserland, maar maandagochtend is de bekende Italiaanse dj Fabo eindelijk overleden. Met zijn dood is de vastgelopen maatschappelijke discussie over euthanasie in Italië weer volledig losgebarsten.

De 40-jarige dj Fabiano Antoniani raakte bij een auto-ongeluk in 2014 zowel zijn zicht als het gevoel in zijn verlamde lichaam kwijt -  'verlamd in een nacht zonder einde', noemde hij het zelf. Toen bleek dat therapie hem nooit meer zou genezen, diende de dj een formeel verzoek in legaal een einde aan zijn leven te maken.

Euthanasie is een bijzonder gevoelig onderwerp in het katholieke Italië. Dat blijkt vooral uit de lange lijst patiënten die daarvan de afgelopen jaren ongewild het symbool werden. Naast Piergiorgio Welby, wiens begrafenis in 2006 door de aartsbisschop van Rome werd verboden, is vooral Eluana Englaro bekend. Toen haar sondevoeding na 17 jaar kunstmatige coma werd stopgezet, probeerde het kabinet-Berlusconi er in allerijl een noodwet doorheen te drukken - ze stierf tijdens een Kamerdebat over haar illegale dood. De arts die haar hielp werd later aangeklaagd wegens poging tot moord.

Eindeloze marteling

Haar dood schiep niet de door velen begeerde ruimte tot zelfbeschikking. Integendeel: de conservatieve partijen deden er sindsdien juist alles aan de mazen in de euthanasiewet vakkundig dicht te timmeren. En precies dat noemde Antoniani op de dag voor zijn dood een schande. 'We zijn slaven van een staat die ons dwingt naar het buitenland te gaan als we ons willen bevrijden van een ondraaglijke en eindeloze marteling', zei hij in een laatste videoboodschap.

Het euthanasieverzoek van de dj kwam na wat maatschappelijke druk weliswaar in Rome terecht, maar tot een daadwerkelijk Kamerdebat kwam het nooit - uit angst het katholieke deel van het electoraat te verliezen schoven de partijen het keer op keer voor zich uit. Toen dat dit weekend voor de zoveelste keer gebeurde, bleek de geestdrift van Antoniani uitgeput. Hij besloot naar Zwitserland te vertrekken om zichzelf 'eindelijk te verlossen uit mijn hel van pijn, pijn, pijn.'

Katholieke kerk

Ons laffe parlement dat ervoor kiest niet te kiezen

Marco Cappato, ex-politicus

Toen maandag bleek dat hij daar daadwerkelijk gestorven was, kwam de kritiek - op de lange arm van de katholieke kerk, die in Italië nog altijd tot diep in de ziekenhuisbedden reikt, maar vooral op het parlement. 'Ons laffe parlement dat ervoor kiest niet te kiezen - om niet eens de discussie aan te gaan over legale euthanasie, en een Italiaan daarom alleen laat sterven, zonder steun van zijn land', in de woorden van ex-politicus Marco Cappato.

Het was Cappato die maandagochtend naast Antoniani stond toen die om twintig minuten voor twaalf overleed. Om het 'juridisch vacuüm' rondom euthanasie te bestrijden, zei hij kort daarna, zal hij zich bij terugkomst in Italië aangeven wegens hulp bij suïcide. Daarmee riskeert hij een gevangenisstraf van twaalf jaar.

Lees verder

'Er is zó veel moed nodig om je leven te beëindigen'
Een 'levenseindebegeleider' heeft een belangrijke rol in de voorstellen van het kabinet en D66 voor regulering van zelfeuthanasie bij een voltooid leven. Consulent Catharina Vasterling (71) vertelt over de toenemende vraag naar hulp bij zelfdoding in haar praktijk. (+)

'Ik gebruik geen eufemismen: je maakt iemand dood. Jij doet dat'
Als arts bij de Levenseindekliniek verrichtte Willeke Stadtman vijftien keer euthanasie. Vandaag verschijnt Slotakkoord, haar boek over de vijftien grootste misverstanden over euthanasie. (+)

Op meesten van ons rust wel degelijk plicht tot voortleven
In de discussie over voltooid leven is de keuze voor de dood een puur individualistische. Terwijl volgens Kees Kraaijeveld de belangrijkste vraag zou moeten zijn: hoe hoog is de relationele waarde van het leven? (+)