Trekvogels lopen vogelgriep op in Nederland
© Johan van der Wielen ~ schoffie'/Hollandse Hoogte

Trekvogels lopen vogelgriep op in Nederland

Vogelgriep wordt waarschijnlijk niet door trek-vogels geïmporteerd. Ze brengen het virus niet naar Nederland, maar lijken het hier juist op te lopen. Dat concludeert dierenecoloog Jacintha van Dijk na onderzoek onder wilde eenden. Zij is verbonden aan het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) en promoveert vandaag aan de Universiteit Utrecht.

Trekkende eenden lijken vatbaarder voor de virussen die in Nederland rondwaren dan Nederlandse eenden

De afgelopen jaren is er veel debat geweest over de rol van trekvogels bij de verspreiding van vogelgriep. Na een uitbraak van het ook voor mensen gevaarlijke H5N1-virus in Azië waarschuwden sommige deskundigen voor de verspreiding door trekvogels. Anderen stelden dat er geen bewijs was voor verbreiding door migrerende vogels en wezen naar het transport van besmet pluimvee.

Volgens Van Dijk is uit haar veldstudie gebleken dat trekkende eenden het vogelgriepvirus niet meenemen uit verre oorden, maar dat ze vatbaarder lijken voor de virussen die in Nederland rondwaren dan Nederlandse eenden. Als ze het virus eenmaal bij zich dragen, kunnen ze het wel verspreiden in hun omgeving. Zelf hebben ze er weinig last van, ze dragen de virussen vaak bij zich zonder ziektesymptomen.

Verband

De wilde eenden dragen een milde, voor mensen niet gevaarlijke variant van het vogelgriepvirus bij zich. Die kan zich ontwikkelen tot een schadelijke variant als dat terechtkomt in pluimvee.

Van Dijk stelt dat nog veel onduidelijk is over het verband tussen vogelgriep bij wilde vogels en pluimvee. 'Het staat vast dat het virus kan overspringen van watervogels op pluimvee, maar het is onduidelijk welke vogels daarvoor verantwoordelijk zijn.' De wilde eenden die Van Dijk onderzocht, leveren in elk geval niet direct de oplossing. Zij bleken vooral geïnfecteerd in het najaar, terwijl de infectiepiek bij pluimvee in het voorjaar ligt.

Van Dijk onderzocht gedurende een jaar wilde eenden die werden gevangen in een eendenkooi een vijver met zogeheten vangpijpen die gewoonlijk wordt gebruikt voor eenden die bij de poelier terechtkomen.