Psychologen en psychiaters debatteren over mogelijke kenmerken geestesziekte Trump
© EPA

Psychologen en psychiaters debatteren over mogelijke kenmerken geestesziekte Trump

Onder psychologen en psychiaters in de VS is een debat ontstaan over de vraag of zij zich openlijk mogen uitlaten over het karakter van president Donald Trump. Aanleiding is een petitie waarin wordt opgeroepen Trump uit zijn ambt te zetten omdat hij 'kenmerken van een ernstige geestesziekte' vertoont.

Ik, Donald Trump (+)

Psychologen kennen het type van de nieuwe Amerikaanse president wel: Donald Trump vertoont alle kenmerken van de klassieke narcist. Wat moeten we daar verder mee?

Opsteller van de petitie is John Gartner, psycholoog in Baltimore en New York. Hij vindt dat Trump voldoet aan de criteria voor drie psychiatrische aandoeningen: een narcistische, antisociale en paranoïde persoonlijkheidsstoornis. Dit 'giftige mengsel' maakt de president gevaarlijk, aldus Gartner in Psychology Today. 

Het oordeel van Gartner krijgt niet alleen bijval van vakgenoten. Er zijn veel collega's die zijn 'diagnose op afstand' afkeuren. Ze vinden dat een psycholoog of psychiater geen professionele uitspraken mag en kan doen over publieke personen zonder diegenen te hebben gesproken. Diagnosticeren op die manier is in strijd met de zogeheten Goldwater Rule, de erecode van Amerikaanse psychiaters en psychologen. De beroepscode dankt zijn naam aan Barry Goldwater, een Republikeinse presidentskandidaat in de jaren zestig over wie psychiaters oordeelden dat hij paranoïde en psychotisch was.

Als Trump zegt dat hij meer van de Islamitische Staat weet dan de generaals, dan is dat opschepperij

John Gartner

Gartner meent zijn conclusies te kunnen trekken zonder dat hij Trump heeft gesproken. Hij baseert zich op gedrag dat voor iedereen waarneembaar is. 'Als Trump zegt dat hij meer van de Islamitische Staat weet dan de generaals, dan is dat opschepperij.' Volgens Gartner een kenmerk van een narcistische stoornis. 

Trump heeft een ongezonde behoefte aan bewondering, zegt Gartner. Dat bleek onder meer toen hij de nationale parkdienst opdracht gaf geen foto's te verspreiden waarop de lege plekken tijdens zijn inauguratie te zien waren. Hij wijst verder op Trumps impulsiviteit en zijn neiging zich niets aan te trekken van wetten en normen (het niet openbaren van zijn belastingaangiften).

De petitie is inmiddels door zeventienduizend personen ondertekend. De online-actie is bedoeld voor psychiaters en psychologen. Of alle ondertekenaars afkomstig zijn uit deze beroepsgroep is niet duidelijk.

De Volkskrant sprak en mailde met Nederlandse en Amerikaanse psychologen over de karaktereigenschappen van Donald Trump. Zij concluderen dat de president kenmerken van narcisme vertoont. Of die ook ziekelijke vormen hebben aangenomen laten de meesten in het midden. Dit vanwege hun beroepscode, die niet toestaat dat zij een diagnose stellen van iemand die ze niet persoonlijk hebben ontmoet. 

Jaap Van Ginneken, psycholoog en auteur van boeken over leiderschap en macht, voelt zich vrij een oordeel te vellen. Volgens hem is sprake van een 'vrij eenduidig geval van een narcistische stoornis'. Volgens Van Ginneken zijn 'in kringen van de politieke psychologie en aanverwante domeinen zijn allerlei methoden ontwikkeld om persoonlijkheden goed in te schatten, zonder dat iemand bij je op de bank komt liggen en zijn diepste geheimen vertelt.'