Nieuw wapen in strijd tegen muggen

Wageningse vinding is ook effectief tegen resistente malariamug

Wageningse onderzoekers hebben een nieuw wapen ontdekt in de strijd tegen de malariamug: statische elektriciteit. Ze bedachten een manier om de werking van muggengif te versterken en te verlengen met behulp van een elektrostatische lading. De effectiviteit van de vinding is bevestigd in een studie die gisteren werd gepubliceerd in PNAS.

Uit het onderzoek blijkt dat de insecticiden langer werkzaam blijven en ook bij resistente muggen hun effectiviteit behouden

Wetenschappers van het bureau In2Care in Wageningen en enkele Afrikaanse instituten ontwikkelden een elektrostatisch geladen coating waarmee muggen doeltreffend worden uitgeschakeld. Statische elektriciteit zorgt ervoor dat de muggen min of meer worden besprongen door een bestrijdingsmiddel. Het laagje kan worden aangebracht op gaas dat wordt gebruikt voor de ventilatie van woningen en bijvoorbeeld ook op muren.

Door de elektrostatische lading worden poederdeeltjes van een muggenbestrijdingsmiddel vastgehouden op een ondergrond van gaas of een andere stof. De binding tussen gaas en gif is sterk genoeg om ervoor te zorgen dat het (negatief geladen) poeder van het muggengif niet van het gaas valt en zwak genoeg om ervoor te zorgen dat de poederdeeltjes overspringen op de (positief geladen) mug. De muggen worden op die manier blootgesteld aan een grotere dosis bestrijdingsmiddel.

Uit het onderzoek blijkt dat de insecticiden langer werkzaam blijven en ook bij resistente muggen hun effectiviteit behouden. Resistentie is een belangrijke hindernis in de strijd tegen malaria. De vinding werkt eveneens bij andere muggen, zoals bij de muggen die dengue (knokkelkoorts) overdragen, zegt projectleider Bart Knols.

Werking bij resistente malariamuggen

Het elektrostatische laagje is niet bestemd voor klamboes. De coating is gevoelig voor aanraking, zonlicht, regen en wind

Het bewerkte gaas is getest in buizen die in ventilatiegaten van woningen kunnen worden geplaatst. De insecticiden bleken zeven maanden werkzaam te blijven. De werkzaamheid nam af tot zo'n drie maanden als bij de ventilatie-openingen werd gekookt of vuur gestookt. Voor goedkeuring door de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties moeten bestrijdingsmiddelen hun werkzaamheid ten minste een half jaar behouden.

Het elektrostatische laagje is niet bestemd voor klamboes. De coating is gevoelig voor aanraking, zonlicht, regen en wind, legt Knols uit. 'Het werkt alleen in een schaduwrijke omgeving en op een plek waar mensen er niet aan kunnen zitten.'

Martin Grobusch, hoogleraar tropische geneeskunde bij het AMC in Amsterdam, noemt de vinding een 'belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van materialen die we nodig hebben om muggen te bestrijden'. Hij prijst met name de werking bij malariamuggen die resistentie hebben ontwikkeld, al wijst hij erop dat de wetenschap nog geen antwoord heeft op het vermogen van muggen te leren bestrijdingsmiddelen te vermijden.