Het Nederlandse initiatief voor een strafzaak is uniek in de wereld
Het Nederlandse initiatief voor een strafzaak is uniek in de wereld © ANP

Meer grote partijen voegen zich bij strafzaak tegen tabaksindustrie

Opnieuw voegen grote partijen zich in de strafzaak die ruim tweeduizend zieke (ex)rokers tegen de tabaksindustrie willen aanspannen. Het zijn de Vereniging Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG), waarvan ruim 250 artsen lid zijn, en de stichting ClaudicatioNet, die 1.871 gespecialiseerde fysiotherapeuten representeert.

'Wij dokters willen samen met de patiënten opstaan tegen de tabaks industrie', zegt Dink Legemate, hoofd  chirurgie in het AMC en bestuurslid van de Vereniging NTvG. 'Wij zien elke dag de ellende die de rookindustrie veroorzaakt: geamputeerde benen, beroertes, hartinfarcten, mensen die door roken korter leven en de worsteling met een naderend levenseinde moeten aangaan.'

De Vereniging NTvG heeft haar leden geraadpleegd over de vraag of zij mede aangifte tegen de tabaksindustrie moet doen. Zo'n 70 à 80 procent heeft die vraag bevestigend beantwoord, stelt de vaatchirurg. Eind september 2016 deed advocaat Bénédicte Ficq namens longkankerpatiënt Anne Marie van Veen en copd-patiënt Lia Breed aangifte tegen de vier grootste tabaksproducenten in Nederland: Philip Morris International, British American Tobacco, Imperial Tobacco Benelux en Japan Tobacco International.

De dagelijkse, schrijnende confrontatie met ernstig geïnvalideerde patiënten sterkt ons in het doen van deze aangifte

ClaudicatioNet-voorzitter Joep Teijink

De Stichting ClaudicatioNet maakt zich sterk voor de 800duizend Nederlandse patiënten met perifeer arterieel vaatlijden, zoals etalagebenen en kritieke ischemie. De kans op deze aandoeningen is bij rokers vijf keer zo groot als bij niet-rokers, stelt vaatchirurg en ClaudicatioNet-voorzitter Joep Teijink. 'De dagelijkse, schrijnende confrontatie met ernstig geïnvalideerde patiënten, die zonder tabaksverslaving nooit deze aandoening hadden gekregen, sterkt ons in het doen van deze aangifte.' 

Naast NTvG en ClaudicatioNet voegden eerder de Stichting Rookpreventie Jeugd en KWF Kankerbestrijding zich in de zaak, evenals tweeduizend individuele patiënten die zich aanmeldden via de website Sickofsmoking.nl. Het Nederlandse initiatief voor een strafzaak is, voor zover bekend, uniek in de wereld. De tabaksindustrie, zo luidt de aanklacht, heeft sigaretten met opzet verslavend gemaakt en benadeelt de gezondheid met voorbedachten rade. Doel is niet, zoals in andere rechtszaken, een schadevergoeding, maar het strafrechtelijk aanpakken van de fabrikanten wegens zware mishandeling en van valsheid in geschrifte.

Roken is verslavend en kan dodelijk zijn. Een kwart van de Nederlanders rookt, jaarlijks sterven bijna 20duizend mensen aan de gevolgen ervan. 

Het Openbaar Ministerie moet uiteindelijk beslissen of het de tabaksindustrie op basis van deze aangiften gaat vervolgen. Eerder benadrukte de vereniging van tabaksfabrikanten VNK tegenover de Volkskrant dat zij zich bij de productie houdt aan de in Nederland geldende wetgeving. 'Wij hebben er vertrouwen in dat de verkoop van een legaal product niet als misdaad wordt gezien.'