Light-frisdranken in blikvorm.
Light-frisdranken in blikvorm. © ANP

Lightdranken verdrievoudigen de kans op dementie en beroerten - klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: lightdrank verdrievoudigt de kans op dementie en beroerten.

Van wie komt die claim?

Verwarrend. Ben je eindelijk van suikerrijke frisdrank overgestapt naar kunstmatige gezoete lightdrank, blijkt ook dát ongezond te zijn. Want nieuw onderzoek van Boston University onder drieduizend 70-plussers zou onthullen dat frisdrankzoetstoffen - zoals aspartaam - net zulk slecht nieuws voor je bloedvaten zijn als suiker zelf. Door lightdrank lopen mensen een driemaal hogere kans op hersenbloedingen en dementie, meldden kranten als The Guardian, De Morgen en blogs als Cosmopolitan.

De pest is dat de vondst regelrecht indruist tegen alle erkende adviezen. Zo schrijft het Voedingscentrum dat als je per se frisdrank wil nuttigen, kunstmatige gezoete lightdrank de minst kwade keus is: die bevat weinig en vaak zelfs helemaal geen calorieën, is dus minder dikmakend, en pakt daarom beter uit voor hart- en bloedvaten. De nieuwe studie spreekt niet alleen deze voordelen van lightdrank tegen, maar pleit zelfs suikerhoudende frisdrank vrij van kwalijke gevolgen: in de studie bleef die groep het gezondst. Reden genoeg om de resultaten eens van dichterbij te inspecteren.

Klopt het?

Dan blijkt er toch iets vreemds aan de hand te zijn. Dat drie keer zo hoge risico op beroerte en dementie dat de lightdrankliefhebbers liepen, viel door de wetenschappers alléén te ontwaren wanneer ze alle voorbehoud en nuance lieten varen. Met andere woorden: louter het extreemste resultaat heeft de media bereikt. De onderzoekers uit Boston deden weinig om die overdrijving te temperen: ook in hun wetenschappelijke samenvatting komt enkel het driemaal hogere risico voorbij, en in het bijbehorende universiteitspersbericht zeggen ze herhaaldelijk over die uitkomst te zijn 'verrast'.

De combinatie zeventigplusser met een light-drankje in de hand is vooral een signaal voor een al bestaande, onderliggende ziekte

Maar eigenlijk was er helemaal geen verrassing. Het grootste deel van de risicoverhoging door lightdrank bleek namelijk als sneeuw voor de zon te smelten wanneer de onderzoekers de deelnemers wegstreepten die tijdens de studie al aan andere gezondheidsproblemen leden, zoals suikerziekte en een te hoge bloeddruk. Juist deze groep dronk het vaakst lightfrisdrank en het laat zich makkelijk raden waarom: waarschijnlijk waren ze al zo ziek dat de dokter hen adviseerde om de overstap naar light te maken. De combinatie 70-plusser met een lightdrankje in de hand is hier dus vooral een signaal voor een al bestaande, onderliggende ziekte. De 70-plusser die nog wel suiker durft te drinken, kan het zich waarschijnlijk gewoon veroorloven.

Een aloude omdraaiing van oorzaak en gevolg heeft hier de berichtgeving vertekend

Eindoordeel

Kortom: een aloude omdraaiing van oorzaak en gevolg heeft hier de berichtgeving vertekend. Zoetstoffen zijn goed onderzocht en veilig bevonden - enig bewijs dat ze hersenbloedingen en dementie veroorzaken, is tot nu toe vergezocht.

Lees meer van Klopt dit wel?

Hebben kinderen die opgroeien in verkeerslawaai echt drie maanden ontwikkelingsachterstand?

Is een huisdier tijdens zwangerschap gezond voor de baby?

Zijn 26 duizend zombiebedrijven bijna virtueel failliet?