Kuikens blijken een aangeboren instinct te hebben voor een getallenlijn.
Kuikens blijken een aangeboren instinct te hebben voor een getallenlijn. © Rosa Rugani, Universiteit van Padua

Getalinzicht kuikens verbluft wetenschappers

Het intuïtieve gevoel dat lage getallen links zitten en hoge rechts, blijkt niet voorbehouden aan de mens. Tot grote verrassing van wetenschappers lijken ook pasgeboren kuikens te beschikken over een ingeboren getallenlijn van links naar rechts.

Dat blijkt uit een opvallende reeks experimenten met kuikentjes, die Italiaanse onderzoekers vandaag beschrijven in Science. 'Dit is gewoon niet te begrijpen', zegt de Nijmeegse hoogleraar cognitieve psychologie Harold Bekkering. 'Het is een supermooi experiment, ik kan er niks tegenin brengen. Maar je denkt ook: dit kan toch niet waar zijn?'

De Italianen toonden kuikens rechtopstaande bordjes met vijf stippen, en leerden de dieren dat ze erachter een graankorrel konden vinden. Daarna kregen de kuikens de keuze tussen twee bordjes: een links en een rechts. Stonden er op de borden twee stippen, dan liepen de kuikens vaker naar links;  bij acht stippen zochten ze vaker het rechterbordje op. Dat 'geeft aan dat hun brein bedraad is om getallen in verband te brengen met ruimte', constateert ook de niet bij de experimenten betrokken Zwitserse onderzoeker Peter Brugger in een commentaar.

Maar waarom zouden kippen dit hebben? Ik kan niks, niks, niks bedenken

Harold Bekkering, hoogleraar cognitieve psychologie in Nijmegen

Wetenschappers weten al dat veel dieren een ruw gevoel hebben voor getallen, zoals het verschil tussen veel en weinig - evolutionair handig als je bijvoorbeeld moet kiezen tussen een grote en een kleine hoeveelheid voer. Maar de neiging om getallen van links naar rechts te ordenen, werd altijd gezien als typisch menselijk. 'Daarvoor kun je allerlei verklaringen bedenken', zegt Bekkering. 'We zijn rechtshandig, dus rechts is goed, daar liggen de grote hoeveelheden. Maar waarom zouden kippen dit hebben? Ik kan niks, niks, niks bedenken.'

Brugger oppert dat het misschien te maken heeft met het feit dat de linkerhersenhelft bij veel dieren gespecialiseerd lijkt in positieve emoties. Misschien dat dieren daardoor de begrippen 'meer', 'fijn' en 'rechts' op één hoop gooien, denkt hij.

Nog wonderlijker werden de Italiaanse proeven bij bordjes met meer stippen erop. Kuikens die waren getraind om graankorrels te vinden achter een bordje met 20 puntjes erop, bleken een bordje met 8 puntjes opeens 'weinig' te vinden: ze stapten af op het linkerbordje. 'Ze hebben dus niet zomaar gevoel voor getallen, maar ook voor relatieve aantallen', zegt Bekkering. 'Dat maakt het allemaal nog raadselachtiger. Dit is zó talig.'

De bevindingen kunnen gevolgen hebben voor het begrip van hoe mensen schrijven. Bij culturen die van rechts naar links schrijven, loopt ook de getallenlijn 'andersom'. Maar als er zoiets bestaat als een aangeboren instinct dat getallen van links naar rechts lopen, is het nogal raadselachtig dat zulke culturen bestaan. 'Dit opent een provocatieve reeks nieuwe hypothesen om in de toekomst de testen', aldus Brugger.