Stennis en verderf op de werkvloer
Stennis en verderf op de werkvloer © Colourbox

Klopt dit wel: leidt slecht slapen tot rotgedrag op het werk?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: slaaptekort leidt tot ongewenst gedrag op de werkvloer.

Van wie komt die claim?

Van de baas stelen, collega's treiteren, te laat op het werk komen - allemaal kan het worden veroorzaakt door slaaptekort, aldus de Rotterdamse hoogleraar Marius van Dijke op NPO Radio 2 onlangs. Uit een nieuw promotieonderzoek van zijn vakgroep op de Erasmus Universiteit blijkt namelijk dat zelfs maar één nacht slecht slapen de kans op 'rotgedrag' verhoogt. En daar is volgens Van Dijke geen ontkomen aan: 'De bevindingen zijn duidelijk: slecht slapen zorgt voor slecht gedrag. Bij iedereen. Ook bij gewone mensen.'

Op een afstandje bekeken lijkt de bewering volstrekt logisch: dat een van slaap ontnomen mens zich soms ongezellig gedraagt, spreekt voor zich en is zelfs goed onderzocht. Maar deze nieuwe claim valt vooral op om wat er níét gezegd wordt: hoeveel groter maakt een slaaptekort dat risico op ongewenst werkgedrag dan? Steelt een enkeling een pen of vliegen slecht uitgeruste werknemers elkaar in de haren, terwijl ze geld verduisteren en opzettelijk het kantoor afbreken?

Klopt het?

We zijn er vrij zeker van dat het effect bestaat. Maar dat betekent niet dat we zeggen dat het een groot effect is

Hoofdonderzoeker Laura Giurge

Dat blijken moeilijke vragen om te beantwoorden. Niet alleen ontbreekt enige informatie over de ernst van het probleem in het persbericht, bij nadere inspectie blijkt het promotieonderzoek zelfs over iets anders te gaan. Hoofdonderzoeker Laura Giurge wilde vooral weten of ongewenst werkvloergedrag een beetje zoals een verleidelijke verslaving werkt: als je er op een dag eenmaal aan begonnen bent, is de volgende dag misschien moeilijker te weerstaan, zeker na een slechte nachtrust, was haar idee.

Hoewel Giurge voor díé theorie wel degelijk aanwijzingen vond, benadrukt ze dat ze niet als doel had om slaap als grote oorzaak van gedragsproblemen op het werk aan te wijzen. 'We zijn er vrij zeker van dat het effect bestaat', zegt Giurge, 'maar dat betekent niet dat we zeggen dat het een groot effect is.'

Een gemiste kans

slaaponderzoeker Gerard Kerkhof van de Universiteit van Amsterdam (UvA)

Dat bleek dan ook niet zo te zijn. De 106 deelnemers in de studie, die tien werkdagen lang via hun smartphone doorseinden hoe ze sliepen en de mate waarin ze die dag iets lelijks uithaalden tegenover collega's of de baas, bleken bovenal lieverdjes: ze zeiden praktisch 'nooit' te stelen of het kantoor te vernielen. Bij werknemers die een mindere nachtrust zei te hebben gehad, sprong dat antwoord in sommige gevallen weliswaar naar 'soms', maar niets wijst op een kantoorapocalyps.

'Een gemiste kans', vindt slaaponderzoeker Gerard Kerkhof van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De vraag wat slaapkwaliteit met werknemers doet vindt hij belangrijk, maar omdat volgens hem de deelnemers allesbehalve grondig werden ondervraagd over hun slaapkwaliteit, valt nu moeilijk te zeggen wat de invloed ervan precies was.

Eindoordeel:

Aannemelijk is het wel, maar in hoeverre slaapproblemen echt tot stennis en verderf op de werkvloer leiden, blijft met dit nieuwe onderzoek onduidelijk.

Ziet u een bericht waarvan u denkt: klopt dit wel? Mail naar kloptditwel@volkskrant.nl.

Lees meer uit de rubriek Klopt dit wel?

Helpt de geur van appeltaart bij de verkoop van uw huis?
De aloude wijsheid dat potentiële kopers door de lekkere geur van appeltaart sneller de portemonnee trekken, is 'een uit de hand gelopen grap'. Helpt de appeltaart echt niet?

Steken papegaaien elkaar aan met hun lach?
Ze zijn al uniek door hun praatgedrag, maar nu blijken papegaaien ook nog eens de lolbroeken van het vogelrijk. Op basis van Oostenrijks onderzoek steken ze elkaar aan met hun lach. Zou het?

Helpt het eten van groente tegen stress?
Begin maart werd bericht dat je van extra veel groente en fruit eten langer leeft. Dat bleek tegen te vallen, maar nu zou je dagelijkse portie groenvoer ook nog eens stressverlagend werken. Klopt dat?

Verbetert een goed seksleven je werkprestaties?
Seks is goed voor de werkprestaties, zeggen arbeidspsychologen van Oregon State University in een nieuwe studie. 'Vanavond al beginnen' met meer seks, zoals Esquire schrijft, of zit het anders met deze verse managementwijsheid?