Draagt kersensap bij aan een goede nachtrust?

Beter/eten

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Ga je beter slapen van kersensap?

Arianna Huffington, oprichter van The Huffington Post, sliep jarenlang te weinig. Dat had voordelen (The Huffington Post) maar vooral ook veel nadelen. Daarom schreef ze vorig jaar een ode aan de slaap (De Slaaprevolutie) met tal van praktische tips. Zo zweert de zakenvrouw bij een goed glas geconcentreerd kersensap voor het slapen gaan.

Van de Montmorency-kers om precies te zijn. Bij ons bekend als de kriek, morel of zure kers. Die zit namelijk boordevol melatonine. Een soort superfoodequivalent van het glas warme melk met honing. Maar werkt het ook?

Ook zonder het intreden van de nacht, bij niet te fel licht, is er sprake van een cyclus

Gerard Kerkhof

Melatonine is een van de hormonen die ons lichaam aanmaakt aan het einde van de dag. Dit ritme valt samen met de afname van het daglicht, maar wordt er niet - zoals vaak wordt gedacht - door veroorzaakt, zegt Gerard Kerkhof, emeritus slaaphoogleraar. 'Ook zonder het intreden van de nacht, bij niet te fel licht, is er sprake van een cyclus.' Melatonine reguleert onder meer de temperatuurhuishouding maar vooral ook de slaap. In pilvorm is het verkrijgbaar voor mensen met slaapproblemen of bestrijders van een jetlag. Het gebruik is niet onomstreden: bij inname op het verkeerde moment kan het de slaap juist extra verstoren.

Sinds de jaren negentig is bekend dat ook in allerlei soorten voeding melatonine aanwezig is. Met name in de zure kers.

Veelbelovend, dacht ook de onderzoeksgroep van Glyn Howatson, hoogleraar humane en toegepaste fysiologie van de Northumbria Universiteit in het Britse Newcastle. In 2012 publiceerde hij een studie naar het drinken van geconcentreerd kersensap en de invloed ervan op de slaap van een twintigtal gezonde proefpersonen.

Sinds de jaren negentig is bekend dat ook in allerlei soorten voeding melatonine aanwezig is

Het melatoninegehalte in de urine van de kersensapdrinkers steeg

Gedurende een week kregen zij tweemaal daags 30 milliliter kersensap of een placebodrankje. De onderzoekers hielden bij hoe hoog het melatoninegehalte in hun urine was. Met bewegingssensoren werd het slaappatroon in de gaten gehouden. Zelf vulden de proefpersonen een slaapdagboek in.

Het melatoninegehalte in de urine van de kersensapdrinkers steeg. Ze sliepen gemiddeld bijna een half uur langer en de slaapeffici├źntie (geslapen uren in bed gedeeld door de totale tijd in bed) nam ook toe.

'Ik vermoed dat kersensap kan bijdragen aan een betere nachtrust', zo antwoordt Howatson per mail. 'Al zal er absoluut meer onderzoek naar moeten worden gedaan.'

De Australische hoogleraar fysiologie David Kennaway plaatst evenwel flinke vraagtekens bij het onderzoek van Howatson en zijn collega's en andere studies naar melatonine in voeding. In een zojuist verschenen publicatie in vakblad Critical Reviews in Food Science and Nutrition maakt hij bezwaar bij de onderliggende redenering in studies naar melatoninerijk voedsel en het effect daarvan op het menselijk lichaam.

'Ik vermoed dat kersensap kan bijdragen aan een betere nachtrust'

Kennaway vermoedt daarom dat er 'per ongeluk' andere stoffen worden gemeten in de urine die niet zo veel met melatonine te maken hebben

Om de opname van melatonine te meten wordt meestal een urinemeting gedaan: de onderzoekers zoeken dan naar de afbraakproducten van melatonine (de lever zet melatonine om na inname). Daar gaat het volgens hem mis.

De concentratie van het afbraakproduct staat in geen van alle melatonine-studies in verhouding tot de hoeveelheid ingenomen melatonine. Howatson merkte deze beperking ook al op.

Kennaway vermoedt daarom dat er 'per ongeluk' andere stoffen worden gemeten in de urine die niet zo veel met melatonine te maken hebben. Hij noemt de meting op zijn best onvolledig, maar waarschijnlijk onbruikbaar.

Wie zich er aan waagt, raadt hij wel aan een banaan toe te voegen

In zijn conclusie stelt hij dat het nog altijd mogelijk is dat melatonine uit kersen (of andere voeding) invloed heeft op de slaperigheid of de timing van de biologische klok, maar er moet eerst een betere manier worden gevonden om te kijken wat onze stofwisseling doet met de melatonine uit de gegeten kersen.

Kwaad kan een kersendrankje in elk geval niet, mailt Howatson nog, we eten tenslotte massaal te weinig fruit. Wie zich er aan waagt, raadt hij wel aan een banaan toe te voegen. De kersen heten niet voor niets 'zuur'.