Demissionair kabinet veegt gehate mantelzorgboete toch nog van tafel
© ANP

Demissionair kabinet veegt gehate mantelzorgboete toch nog van tafel

Ouderen die bij hun kind inwonen, worden definitief niet gekort op hun AOW-uitkering. De zogenoemde mantelzorgboete, die in 2019 zou ingaan, is van de baan. Dat blijkt uit de voorjaarsnota die het demissionaire kabinet-Rutte II donderdag aan de Tweede Kamer stuurt.

De mantelzorgboete groeide in de afgelopen jaren uit tot een van de meest omstreden bezuinigingsplannen van het kabinet. De wet zou in eerste instantie op 1 juli 2015 ingaan, maar werd door het grote politieke en maatschappelijke verzet meerdere keren uitgesteld, onder meer om onderzoek te kunnen doen naar de invloed van de maatregel op de bereidwilligheid van mensen om hun ouders in huis te nemen.

Een ouder die bij zijn of haar kind intrekt, zou onder de kostendelersnorm, zoals de maatregel officieel heet, ongeveer 300 euro op de AOW-uitkering worden gekort. De uitkering zou dan niet langer 70 procent van het minimumloon zijn, maar 50 procent. Deze korting geldt al voor stellen die beide een AOW-uitkering ontvangen en samenwonen.

Het CDA sprak van een 'mantelzorgboete', een bijnaam die breed werd overgenomen

Het kabinet wilde de korting doorvoeren omdat een alleenstaande ouder die met een kind een huishouden voert, financiële voordelen heeft. 'Samenwonen in dezelfde woning betekent een besparing ten opzichte van de situatie dat de kosten van een zelfstandige huishouding geheel zelf moeten worden gedragen', schreef het kabinet in de toelichting op het voorstel. Het kabinet hoopte 214 miljoen euro te bezuinigen.

Dat leidde tot veel protest. De oppositie in de Tweede Kamer vond dat de maatregel regelrecht in strijd was met de wens van het kabinet dat kinderen meer voor hun ouders gaan zorgen. Het CDA sprak als eerste van een 'mantelzorgboete', een bijnaam die breed werd overgenomen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten voorspelde dat mantelzorg door deze wet zou worden afgeremd in plaats van gestimuleerd.

Niettemin bleef de maatregel boven de markt hangen: er kwam wel uitstel, tot 2019, maar geen afstel. Op de valreep ziet staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken er nu alsnog vanaf. Voor de bezuiniging van 214 miljoen euro is elders op de begroting dekking gevonden. Het kabinet is demissionair en wordt daarom geacht geen nieuw beleid meer te maken. Het vindt dat het hierover wel kan beslissen, omdat het geen nieuw beleid is maar intrekking van voorgenomen beleid.

Mezzo, de belangenbehartiger van mantelzorgers die zich altijd heeft verzet tegen deze wet is blij dat die er nu niet komt. 'Maar de kostendelersnorm is nog wel van toepassing in andere situaties, zoals bij mensen met een bijstandsuitkering. Ook in die situaties zou de regeling moeten worden afgeschaft', zegt Liesbeth Hoogendijk, directeur van Mezzo.

Hoe groot de tegenvallers precies zijn, moet donderdag blijken

De Voorjaarsnota biedt vandaag naar verwachting meer belangrijke informatie voor de formatieonderhandelingen. Demissionair minister Dijsselbloem liet eerder weten dat het komende kabinet minder geld te besteden heeft dan werd gedacht. In de erfenis van Rutte II zouden tegenvallers zitten op de uitgaven aan onder meer onderwijs, justitie en verpleegzorg.

De onderwijsuitgaven vallen enkele honderden miljoenen euro's hoger uit dan begroot, doordat de leerlingenaantallen verkeerd zijn ingeschat. Bij het ministerie van Veiligheid en Justitie zit mogelijk een tegenvaller doordat de al begrote verhoging van de griffierechten niet doorgaat. Bovendien heeft het huidige kabinet beloofd meer extra geld voor Justitie vrij te maken. Dat deed het ook bij de verpleegzorg.

Hoe groot de tegenvallers precies zijn, moet donderdag blijken.