6 vragen over vaccinatie in de kinderopvang

Vaccinatie

Ouders in de kinderopvang eisen ingrijpen van de overheid nu steeds meer ouders ervoor kiezen hun kinderen niet in te enten. Om hoeveel kinderen gaat het eigenlijk? En mogen ongevaccineerde kinderen geweigerd worden? Zes vragen over vaccinatie in de kinderopvang.

1. Is er weer onrust over vaccinaties?

Jazeker. Voor het tweede jaar op rij is er een lichte daling te zien van het aantal vaccinaties voor zuigelingen. Dat is nog niet direct problematisch, maar toch besloot het RIVM onlangs 2 miljoen euro vrij te maken om jeugdartsen te leren hoe ze ouders kunnen overtuigen dat vaccinaties zinvol zijn.

Tegelijk groeien de zorgen van ouders die wel meedoen aan het vaccinatieprogramma. Boink, de belangenvereniging van ouders in de kinderopvang, trok woensdag aan de bel. Ouders hebben het recht te weten of er niet-gevaccineerde kinderen op de crèche zitten, stelde voorzitter Gjalt Jellesma. Want alleen dan kunnen ze een afgewogen keuze maken: accepteren ze dat risico, of niet? 

2. Als je je eigen kind gewoon laat vaccineren is er toch geen probleem?

Dat klopt ten dele. Kinderen krijgen namelijk niet alle inentingen direct na de geboorte. Zo wordt de BMR-vaccinatie (tegen bof, mazelen en rode hond) pas gegeven als een baby 14 maanden oud is. Tot die tijd kan het kind een van deze kinderziektes gewoon oplopen. 

In 2014 raakte een kind van 8 maanden oud besmet met de mazelen. Het jongetje moest doodziek in het ziekenhuis worden opgenomen. Het virus bleek afkomstig van een ander kind, dat bewust niet tegen de ziekte was ingeënt.

Zijn ouders 'hebben gegokt met de gezondheid van mijn kind', zei de moeder van de baby destijds in de Volkskrant. 'Dat ze ervoor kiezen om hun eigen kind niet te laten vaccineren; daar kan ik niets aan doen. Maar breng je kinderen dan niet naar een crèche waar jonge baby's rondkruipen die vanwege hun leeftijd nog niet zijn ingeënt.'

3. Hoeveel ongevaccineerde kinderen zijn er in de kinderopvang?

Cijfers ontbreken, schreef minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) in 2014 aan de Tweede Kamer. Ook is niet bekend hoeveel kinderen op de kinderopvang geïnfecteerd raken door contact met bewust niet-ingeënte kinderen.

Uit een rondgang van RTL Nieuws langs kinderdagverblijven bleek kort daarvoor dat circa een kwart van de 560 ondervraagde instellingen niet-ingeënte kinderen opving of recentelijk had opgevangen. Op 70 instellingen waren een of meer kinderen ziek geworden, op 8 ervan hadden kinderen elkaar op de kinderopvang besmet.

4. Mag een ondernemer een kind weigeren dat niet gevaccineerd is?

Boink stelde na het Haagse mazelengeval in 2014 dat crèches kinderen moeten kunnen weigeren die niet aan het Rijksvaccinatieprogramma meedoen. Circa een vijfde van de kinderopvangorganisaties was het daarmee eens, bleek uit de rondgang van RTL Nieuws. 

Volgens minister Asscher is er echter 'geen juridische basis' voor een algehele weigering van ongevaccineerden. Een rechter zou kunnen oordelen dat er sprake is van discriminatie op grond van godsdienst danwel levensbeschouwing. 

Sommige ondernemers hebben daar lak aan. Petra den Braber van Tijd voor Kinderen in Sint Willibrord vraagt ouders bij de inschrijving van een kind altijd om een kopie van het inentingsbewijs. Ook van latere vaccinaties wil ze bewijs zien. 'Ik maak een kopie en doe dat in het dossier', zegt ze.

Dat dat eigenlijk niet mag, vindt ze onbegrijpelijk. 'Ik moet een veilige omgeving voor de kinderen creëren. Dan ga ik toch geen kinderen opvangen die niet gevaccineerd zijn? Die kunnen ziek worden, ze kunnen andere kinderen besmetten, ze kunnen overlijden. Dat risico neem ik niet.'

5. Kunnen ouders achterhalen of er ongevaccineerde kinderen zitten op een kinderdagverblijf?

Veel kinderopvangorganisaties registreren of kinderen ingeënt zijn of niet. Als het nodig is, vragen ze advies aan de GGD of aan het consultatiebureau. Maar hoe delen ze die informatie met ouders? 'Daar is onduidelijkheid over', zegt Kathalijne Buitenweg van de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang, nadat ze een aantal aangesloten instellingen heeft gebeld. 'Je zit met privacy, er is angst van ouders. We moeten hier op korte termijn mee aan de slag.'

6. Heeft het eigenlijk wel zin om ongevaccineerde kinderen te weigeren in de kinderopvang?

Dat valt te bezien. Het RIVM verwacht in ieder geval dat zo'n maatregel 'een zeer beperkt effect heeft op het risico van het oplopen van de ziekten waartegen gevaccineerd wordt', aldus Asscher in 2014 in een brief aan de Tweede Kamer. 'Besmetting via kinderdagverblijven is zeer beperkt in relatie tot besmetting binnen het gezin of via andere sociale contacten zoals familiebijeenkomsten, reizen met het openbaar vervoer en buitenlandse reizen.'