Louis Andriessen: La Passione e.a.

We zijn geneigd te denken dat de Amerikaanse orkestwereld wordt geregeerd door de wet van de grootste gemene deler. Niet in Boston. Daar hebben ze sinds 1996 het Boston Modern Orchestra Project, een orkest dat zich onder aanvoering van dirigent Gil Rose uitsluitend toelegt op hedendaagse muziek. Het blikveld is niet benepen. Zo heeft het BMOP onlangs een cd uitgebracht met werk van onze eigen Toondichter des Vaderlands, Louis Andriessen. De vier niet eerder op cd verschenen werken vertegenwoordigen de opmaat tot Andriessens meest recente muziektheaterwerk, La Commedia, dat in 2008 zijn première beleefde. De hoofdpersonen zijn zangeres Cristina Zavalloni en violiste Monica Germino, die Andriessen het afgelopen decennium tot zijn muzikale muzen heeft verheven. Uit deze muziek spreekt een toegenomen belangstelling voor de relatie tussen taal en toon. Het scanderend reciteren dat kenmerkend was voor zijn vroegere werk heeft hier plaatsgemaakt voor een plooibaarder, recitatief-achtige tekstbehandeling. Als prelude fungeert het korte, klankrijke Bells for Haarlem, dat tingelend en beierend precies doet wat de titel belooft. De hoofdschotel is het omvangrijke La Passione, een soort van liedcyclus op teksten van Dino Campana. Andriessen benut allerlei ingrediënten uit zijn vocabulaire, zoals middelpuntvliedende akkoordwisselingen, boventoonmengsels en zowaar een toonschildering hier en daar, bijvoorbeeld de 'engelachtige klokjes in het tweede lied. Belcantoliefhebbers zullen moeite hebben met de wat hese zingzeggerij van Zavalloni, maar de muziek is daar perfect op toegesneden, en in Letter from Cathy en Passeggiata in tram in America e ritorno laat ze horen dat ze allerlei verschillende vocale identiteiten kan aannemen.