Beethoven, Britten

Nummer 1 staan op de album-hitlijst van iTunes met het Vioolconcert van Beethoven, dat zouden alle violisten wel willen - als ze wisten wat dat is, iTunes. Op iTunes klikken nette downloaders aan, liefhebbers die betalen voor de muziek die ze opnemen van internet. Janine Jansen (31) heeft het eerder bij de hand gehad, hoog op zo'n lijst staan. De Britse krant The Independant riep haar al eens uit tot Queen of the download. En nu staat ze in iTunes-Nederland boven Anouk en dj Tiësto, en zit het kalme pom-pom-pom-pom: pôôhm van Beethoven in menige iPod. Dat zijn van die apparaatjes waar een draadje aan zit met een koptelefoon. Als Beethoven het geweten had, zou hij op een andere manier met zijn Vioolconcert zijn begonnen dan met dat bescheiden, voor joggers of treinreizigers met koptelefoon wat onopvallend klinkende pom-pom-pom van de pauken. Maar toch, de geheimzinnigheid van Beethovens aanhef frappeert telkens opnieuw. Zelfs als je naar vioolconcerten luistert van andere componisten die met een korte paukensolo beginnen (het voorbeeld-Beethoven maakte school), denk je eerst aan Beethoven. Zo ook bij het Vioolconcert van Britten - die wel een heel eigen verhaal vertelt. In Brittens concert, uit 1940, zitten bladzijden die tot de magnifiekste vioolmuziek aller tijden horen. Tot geluk van Janine Jansen zijn niet alle violisten daarvan doordrongen. Zo komt het dat ze, net als bij haar vorige cd met bekende en onbekende Tsjaikovski, ook ditmaal een opgelegd pandoer (Beethoven) kan combineren met een indringend pleidooi voor een werk dat vaker gehoord zou mogen worden. Vooral in de bespiegelende cadenza van het tweede deel en in de zachte, bezwerende slotepisode van deel drie haalt JJ violistische toverkunsten uit met BB. Kan introvertie samengaan met welsprekendheid? Wel bij Janine Jansen. Nog groter zou de B van Britten hebben geleken als het London Symphony Orchestra onder Paavo Järvi even geconcentreerd te werk was gegaan met Britten, als de Deutsche Kammerphilharmonie Bremen onder Järvi met het Vioolconcert van die andere grote B.