Kagel, Kantrimiusik

Het verschil tussen country music en Kantrimiusik? Het verschil is groot en het heeft een naam: Mauricio Kagel. Wie naar zijn Kantrimiusik luistert (naar het kukeleku en de dravende paardjes incluis), zal in country music nooit meer gewoon 'country' horen. Kagels 'pastorale voor stemmen en instrumenten' ging in 1975 in het avantgardefestival van Donaueschingen. Met zijn banjo- en ukelele-tokkelaars op het podium en regenbui en schaapjesgeblaat op tape, ontmoette het stuk menig gefronst voorhoofd. Voor satire was de wereld der avant-garde niet de beste omgeving. Toch mikt Kagel nooit alleen op glimlachjes, maar op een triomf van het gemengde gevoel. Zijn Kantrimiusik is, tussen honkytonk en wolvengehuil door, een subtiel rouwbeklag over de ondergang van de folklore - niet louter de Westernfolklore, maar folklore waar dan ook. Het is allemaal treurnis met klederdrachten, commercie en vervalste muziek, stelt Kagel (vrij vertaald) in het tekstboekje bij een opname van het Nieuw Ensemble onder Ed Spanjaard, uitgebracht op een nieuwe, prachtig vormgegeven cd van Winter&Winter. Hoezo, nieuw? Kagel stierf toch vorig jaar? Ziehier: het stuk bestaat 34 jaar, de opname 12 jaar (gemaakt destijds in Leeuwarden, voor de WDR). En het klinkt, met kunstliedzangers, rafelstemmen, ensemble en tape geremixt onder Kagels supervisie, zo fris alsof het allemaal gisteren werd bedacht en geproduceerd. Vitaal en ernstig. Geestiger daarom, met zijn wanhopig naar grondtonen zoekende tuba en krakkemikkig de baas spelende tokkelaars, dan Mozarts Musikalischer Spass voor 'dorpsmuzikanten'.