Von Radolt: Viennese Lute Concertos Ars Antiqua Austria o.l.v. Gunar Letzbor

Sommige instrumenten zijn van nature veroordeeld tot een bestaan in de zijlijn. Dat geldt in het bijzonder voor de luit, die halve met snaren bespannen peer waarvan sinds de dagen van Bach hoegenaamd niet meer is vernomen. Weliswaar bestaan er wereldwijd honderden luitisten van de basso-continuopraktijk, waarbij ze sprankelende akkoorden neervlijen op een basstem, ter begeleiding van al datgene wat in de hoogte gebeurt ¿ maar dat is vulwerk, hoe belangrijk ook. Anders dan gitaristen, die de snaren met harde nagels en plectra te lijf gaan, dient de luit met de gevoelige vingertoppen bespeeld te worden. Dat verklaart in belangrijke mate waarom het instrument het moet hebben van fluisterkracht en niet van natuurlijk overwicht. De Oostenrijkse componist en luitist Wenzel Ludwig Edler von Radolt (1667-1716) heeft zijn eigen instrument niettemin in de schijnwerpers gezet. Het Oostenrijkse barokensemble Ars Antiqua Austria brengt een hommage aan deze onbekende componist met vijf kwartier muziek waarin de luit de hoofdrol speelt. Dat gaat natuurlijk niet helemaal zonder slag of stoot, want zelfs het bescheiden orkestje van vier strijkers is geneigd om het milde getokkel te overstemmen, zelfs wanneer Radolt er drie tegelijk inzet. Elke vioolmelodie levert geduchte concurrentie op. Ondanks die discrepantie komen de verdiensten van de luit, hier bespeeld door Hubert Hoffmann, Sven Schwannberger en Klaus Köb, duidelijk naar voren: een lichte melancholie, een wendbare, maar nooit haastige klank en bassnaren die bij wijlen diep en resonant ronken. Voeg daarbij dat Radolt blijkbaar een vindingrijk en vaardig componist was, die zijn stukken veelal uit korte deeltjes opbouwde, meest dansjes zoals gigues en menuetten, maar daar toch samenhang in wist aan te brengen door bijvoorbeeld alle onderdelen te baseren op dezelfde akkoordopeenvolging. Het spel van Ars Antiqua Austria is een liefdevolle omlijsting van de luitklank, die desondanks vooral effect sorteert op die plekken waar de luit, hooguit begeleid door een baslijn, in zijn eentje mag schitteren.