Self Portrait with Percussion e.a.

Van de verzamelde (of tegen heug en meug bijeengeveegde) pop-, jazz- en nieuwemuziekinstellingen die sinds vorige week het Muziek Centrum Nederland vormen, was de uitgeverij van nieuw Nederlands werk Donemus van oudsher de grootste plaatproducent. Na het echec van een vorige fusie - Donemus en het op Nederlandse muziek gerichte Bumafonds gingen er als 'Muziekgroep Nederland' bijna onderdoor - kwam er de klad in die plaatproductie. Maar toen Donemus zich in 2005 opnieuw 'geheel vernieuwd' presenteerde onder de naam Donemus, kon het dankzij vroegere activiteiten toch bogen op een cd-catalogus van meer dan driehonderd titels met werk van Louis Andriessen tot en met Rob Zuidam. De Donemus-serie Composer's voice, waar een niet te verwaarlozen dosis historisch belang van uit ging door repertoirekeus en continuïteit van productie, stierf intussen een zachte dood. In de jongste periode werd voor cd's rond componisten als Wagemans, Ten Holt en Otto Ketting samenwerking gezocht met het label Etcetera, en zo zijn er aan de bruidsschat die Donemus inbrengt bij de komende verhuizing op de valreep nog een paar belangwekkende componistenportretten toegevoegd - een term die in het geval van Klas Torstensson (56) letterlijk kan worden genomen. Zijn cd begint met een Self Portrait with Percussion, voltooid in 2006 als slotdeel van een avondvullende cyclus onder de titel Lantern Lectures. De percussie moet hier niet worden opgevat als een toegevoegd iets zoals in een 'zelfportret met pijp'. Het speelt, binnen een uitgebreid Asko Ensemble, een centrale rol: een tuighuis vol gongs, koebellen, buisklokken, trommen, woodblocks, crotalen en triangels, met een vibrafoon voor de zweving, en een marimba die de luisteraar bij de les houdt met een aforistisch beginmotief dat ook verderop nog een paar maal opduikt. Slagwerk was in Torstenssons jonge jaren al zijn instrumentarium bij uitstek. Destijds op een grillige, Xenakis-achtige manier. Nu, in een zelfbeschouwing waarin hij terug kan blikken op, onder meer, Pucciniaans geplooide operapassages van eigen hand (in De expeditie), nog veel grilliger. Binnen een stramien van ruig modernisme worden allerlei stijlelementen met elkaar gekruist. Deel vijf, met z'n dialoog van koebelgetinkel en somber knorrend koper, is gewijd aan het laatste uur van Anton Webern, en heeft een geweldige theatrale kracht. Torstensson, die bij de concertopname van het Asko en slagwerkster Peppie Wiersma onder leiding van Hans Leenders een euforisch uur moet hebben beleefd, zal een paar jaar eerder wel minder blij zijn weggelopen uit het Konserthus in Stockholm, waar een weinig geconcentreerd Koninklijk Philharmonisch Orkest iets fatsoenlijks probeerde te bakken van zijn niet minder theatrale Intermezzo & Epilogue uit de opera De expeditie.