Bach: motetten

ECM, een label dat ooit werd opgericht door de Münchense jazzliefhebber Manfred Eicher, kreeg op de mediabeurs Midem in Cannes onlangs de onderscheiding 'klassiek label van het jaar' toegekend. Het wil iets zeggen, als de industrie een platenmaatschappij bekroont die geen andere logica hanteert dan de persoonlijke muziekliefdes van zijn producent. Het adagium van Eichers 'Edition of Contemporary Music', is dat hij zelf aan alle uitgebrachte muziek een rotsvast geloof hecht. Gelukkig heeft Eichers smaak een dusdanige rekbaarheid dat ECM sinds 1969 zo'n duizend titels kon uitbrengen. In de catalogus staan Keith Jarrett en Oost-Europese neo-reli (Tüür, Arvo Pärt) op een lijn met de Tunesische ud en 'ontaarde' klanken uit de jaren twintig - zie elders op deze muziekpagina. Evengoed is er plaats voor Beethoven. Dat de liefdes van Eicher ook letterlijk door elkaar kunnen lopen, demonstreerde hij eens via een productie met het vooral in oudemuziekkring hoog aangeschreven vocale gezelschap The Hilliard Ensemble. Het verlijmde een dodenmis van Cristóbal de Morales met ander religieus werk uit de renaissance, waarbij de Noorse, in new agekringen fameuze saxofonist Jan Garbarek door de gebeden en motetten heen toeterde. Als iemand er blij mee was, dan was het in ieder geval Manfred Eicher, die het product illustreerde met foto's van IJslandse lavavlakten, en er onder de titel Officium ruim een miljoen exemplaren van verkocht. Voor de jongste cd van The Hilliard Ensemble, met motetten van Bach, hebben de herenzangers (inclusief countertenoren) zich met enkele damessopranen versterkt tot een octet. Zo kunnen de Hilliards, die al hun muziek met één vocalist per partij uitvoeren, dubbelkoren tackelen als Der Geist hilft unser Schwachheit nicht (BWV 226) en Komm, Jesu, komm (BWV 229), beide voor tweemaal vier stemmen. De timbre-esthetiek van de Hilliards is gericht op maximale openheid, waarbij de stemmen op z'n Brits worden 'aangezet' om de harmonie extra te laten frapperen. Pech voor tenor Rogers Covey-Crump en zijn makkers, is dat de al te pittige klank van het damesescorte niet goed mengt met de hunne. Vooral complexere passages klinken onaangenaam. Daar had een Jan Garbarek als pleister op de wonde kunnen fungeren met een paar malle saxofoonlicks.