Martin, Le vin herbé

Populair wordt hij nooit, Frank Martin. Sommige oprechte muziekliefhebbers zullen iegel of knettergek worden van het RIAS Kammerchor, het Scharoun Ensemble en solisten als Sandrine Piau en Steve Davislim, met hun meesterlijke uitvoering van Frank Martins Le vin herbé onder leiding van de Nederlander Daniel Reuss. De Zwitser Martin, die in 1974 in Naarden overleed, liet een oeuvre na waarin ingetogenheid en lange adem om de voorrang strijden. Van Martin zal het oor zelden een stevige massage krijgen, eerder iets dat lijkt op een langgerekte, soms nauwelijks merkbare streling. Vooral het vocale werk ademt een subtiel soort gevoeligheid, die zich licht laat verwarren met bloedeloze geaffecteerdheid. Binnen dat bestek is Martins twee uur durende cantate Le vin herbé het nec plus ultra. Martin baseerde zijn 'Toverdrank' rond 1940 op een Franse hervertelling van de Keltische legende over Tristan en 'Iseut'. Het is hetzelfde paar dat de verboden liefde smaakt in Wagners opera Tristan und Isolde. Maar als één Zwitser de buik vol had van Wagner, dan was het Martin. Zijn Vin herbé, voor kamerkoor, solozangers, zeven strijkers en een piano, is alles wat Wagner niet is: indirect, onopzettelijk, hyperdelicaat. Gefilterd pathos. Het ritme tikt bedachtzaam voort. Zwaartepunten zijn er alleen in verhulde vorm. De vocale lijn, meest solo of driestemmig, is geplooid naar het Franse woordmetrum, maar dan dromerig vertraagd. Vrij-vloeiend is ook de tonaliteit. Martin zag iets in reeksentechniek, maar hij was de wonderlijkste Schönbergiaan die ooit rondliep, voortdurend op zoek naar het heil van de harmonische oplossing. Goede kans dat Schönberg (1874-1951) hem zou hebben vervloekt, maar niet als hij de etherische, glaszuivere uitvoering onder leiding van Reuss zou hebben gehoord.