Mozart: Rondo in a, sonates, fantasie

Er bestaan pianisten die zich overrompelend weten te manifesteren op een podium, maar voor een microfoon ineenschrompelen. Er zijn ook pianisten die in het concertleven weinig beroering brengen, maar op de plaat met grote daden voor de dag komen. Tot de laatste categorie hoort Willem Brons, een zestiger met een curieuze staat van dienst. Hij trad ooit op met het Concertgebouworkest, was solist in Londen, Genève en Tokio, gaf recitals op drie continenten. Brons is een pianist die geroken heeft aan de grote wereld, zonder die te veroveren. 'Uitstraling' werd hem zelden toegedicht. Onder ingewijden is hij vooral bekend als een meesterlijk doorgever van de kunst, in masterclasses en als Amsterdamse conservatoriumleraar. Af en toe komt Brons uit zijn hok met een plaatopname. Gemaakt in eigen beheer, of in een setting die daarop lijkt. Zijn jongste cd, met pianowerk van Mozart, draagt het nummer 61391, wat niet wil zeggen dat er 61 duizend en 390 andere producties aan vooraf gingen. Eerder verraste Brons wel eens met Bach en Schubert. Lang geleden verscheen er in kleine oplage iets unieks, een opname van Schumanns pianobundel Gesänge der Frühe, waarin Brons aan alle aardse beslommeringen leek te ontstijgen. Introvertie is het sleutelwoord van Willem Brons' Mozart. Zelfs de Fantasie in c-klein, een stuk vol drieste contrasten, wordt hier vooral op zijn intieme aspecten onderzocht. Brons, die niet onbekend is met oude klavieren, heeft er een moderne Steinway voor uitgekozen. Hij haalt er een cantabile van grote schoonheid uit tevoorschijn. Het klinkt niet zozeer naar improvisatie - pianisten wekken graag die illusie in de Fantasie in c - als wel naar jaren van geconcentreerde studie, waarin de noten kritisch en met oneindige liefde tegen elkaar zijn afgewogen. Brons' pianistiek gaat niet over oppoetsen maar over uitvijlen, en niet over doordrukken maar over inhouden en intomen. Een methode van zelfwegcijfering die makkelijk met schoolsheid te verwarren valt. Tenzij je, met Brons, de diepte in gaat van Mozarts Rondo in a-klein. Het is een favoriet werkje onder pianoleerlingen van gemiddelde vordering, maar van een subtiele troosteloosheid die alleen door grote vertolkers in klank valt uit te drukken. De term die Brons hier zelf in zijn platenboekje voor aandraagt, 'discrete melancholie', zou het motto mogen zijn van de hele cd. Het langzame deel in de Sonate in F (KV 533/494), waarin Mozart afgronden verkent die decennia later door Schubert en de 'late Beethoven' zouden worden overgestoken, klinkt hier als een monument van innerlijke rust en poëtische kracht.