Misterioso: Silvestrov, Pärt en Oestvolskaja

Oplettende luisteraars moeten bij Post Scriptum van Valentin Silvestrov al binnen een minuut het gevoel krijgen dat ze op het verkeerde been worden gezet - maar dan wel heel behoedzaam. Na een klassiek klinkend begin, waarin Alexander Trostianski een Mozartiaans melodietje neerlegt over Alexej Ljoebimovs argeloze pianobegeleiding, kruipen er bijna onmerkbaar duistere akkoordvlagen onderdoor. En die vreemde verdroomde atmosfeer blijft voortdurend gehandhaafd. Het is alsof beelden op oude vergeelde foto's tot leven komen en dan weer oplossen in het niets, zoals dat in sommige films tijdens flashbacks gebeurt. Silvestrov is in 1937 geboren in de Oekraïne, zodat hij een groot deel van zijn leven Russisch staatsburger is geweest. Dat was hij nog net toen hij in 1990 deze vioolsonate componeerde. Het is moeilijk voorstelbaar dat de Sovjet-autoriteiten moeite hadden met Silvestrov's esthetiek. Maar ja, voor wie van muziek politiek engagement verwacht, is de nostalgie die in dit stuk op de voorgrond treedt waarschijnlijk niet de meest ideale eigenschap. Het acht jaar later gecomponeerde Misterioso Spiegel im Spiegel van Arvo Pärt is een superlief muziekstukje, zeker vergeleken met het Trio en de Vioolsonate van Galina Oestvolskaja die daarop volgen. 'De vrouw met de hamer' heeft in deze meer dan vijftig jaar oude werken haar gereedschap nog niet volledig in stelling gebracht, maar haar voorkeur voor karige lijnen en een eenduidige ritmische voortgang is al manifest. Uitvoering en opname zijn subliem.