Writing to Vermeer

Op schilderijen van Vermeer komt wel eens een man voor, maar in Writing to Vermeer, de opera van Louis Andriessen en Peter Greenaway die in 2000 voor het eerst te zien was, blijven ze buiten de deur. Vrouwen- en kinderstemmen vormen het vocale palet, in een partituur waarin Andriessen de feminiene atmosfeer van Vermeers schilderkunst een muzikale tegenhanger geeft, en licht en kleur poogt om te zetten in harmonie en timbre. Hoe klinkt ultramarijn en hoe orkestreer je een bleekgouden lichtval? Ook zonder beeld of toelichting is duidelijk dat Writing to Vermeer over stofjes gaat die dansen in een lichtstraal, over serene huiselijkheid en milde adoratie. Het is de meest etherische compositie die Andriessen (1939) ooit schreef. Het neemt niet weg dat deze muziek ook donkere tinten heeft, met dissonanten van typische Andriessen-signatuur. Onraad steekt in toenemende mate de kop op. Maar de dissonant schuurt zelden, en als er een 'klap van Andriessen' klinkt, dan ploft die neer als op fluweel. Sterk bepalend zijn de interrupties van de kinderstemmetjes. Mooie, argeloze interrupties. Voor toeschouwers was het een karwei: uit te maken welk bontkraagje uit welk schilderij kwam aanzweven. Greenaway toverde de vrouwen in veelvoud voor. Vergezeld van mimende body doubles zongen Susan Narucki ('echtgenote'), Susan Bickley ('schoonmoeder') en Barbara Hannigan ('model') hun gevoelvolle brieven aan een afwezige Vermeer. Boze buitengebeurtenissen, zoals een invasie van de Fransen, dienden zich aan zonder vat te krijgen op hun intimiteit. De cd-uitvoering brengt tekst en muziek terug tot de kern. Ze dateert uit 2004, met het Asko-Schönberg Ensemble onder leiding van Reinbert de Leeuw, en is van een perfectie die je bij plaatpremières zelden tegenkomt.