Gustav Mahler: Vierde symfonie.

Philippe Herreweghe is vertrokken bij Harmonia Mundi. Kennelijk wenste de Vlaming een ander pad in te slaan dan het Franse kwaliteitslabel waarvoor hij de afgelopen decennia zoveel prijzen heeft gewonnen. Onder de bedrijfsnaam ϕ (phi) begint Philippe voor zichzelf. Op zijn eerste cd staat geen Bach, geen Händel of Purcell. Ook geen Bruckner trouwens, de twijfelaar over wie de als psychiater opgeleide dirigent al jaren een biografie belooft. Herreweghes oog viel op de Vierde symfonie van Mahler. Met diens fin-de-sièclegeest kan een zielkundige natuurlijk prima uit de voeten. Herreweghe liet het eerder horen met liederen uit Des Knaben Wunderhorn. Omtrent de Vierde symfonie stelt hij in het cd-boekje een interessante diagnose. 'Mahlers muziek weerspiegelt de merkwaardige dromen die we hebben bij het inslapen, wanneer de wreedheid van het reële en de troost van het onmogelijke zich onontwarbaar met elkaar vervlechten.' Geharde Mahlerianen zullen schrikken van de classicistische flair waarmee Herreweghe het eerste deel binnendanst. Alsof Mozart uit z'n graf is opgestaan, de tijdgeest opsnuift en enthousiast weer aan de slag gaat. Het Orchestre des Champs-Élysées, spelend op historische instrumenten, geeft sublieme doorkijkjes. Hier hoor je een schalkse harpploink, daar klinkt een fagot op een plek waar je hem nooit had vermoed. Tegen een achtergrond van darmbesnaarde strijkers krijgen de blazers sowieso meer smoel. Maar gaandeweg went de kleurenweelde en dringt zich het gevoel op dat Mahler een hersenoperatie heeft ondergaan. De neuroses zijn uit zijn brein gesneden, het innerlijke conflict is geneutraliseerd. Ook aan coördinatie schort het soms, getuige de ongelijke inzetten in deel drie. En sopraan Rosemary Joshua schiet ook al niet te hulp. Ze klinkt allesbehalve 'heiter und kindlich', maar eerder bibberig en gedesoriënteerd.