Hoog boven de huizen

Ze zijn de laatste tijd weer wat vaker te zien: goed gemaakte prentenboeken die teruggaan op klassieke thema's en verhalen met een groot, ruimhartig gebaar. Ingewikkelde of overdreven inventieve toeren zijn daarbij niet nodig: veel meer dan een sterke, eenvoudig na te vertellen tekst met toegankelijke illustraties hoeft een prentenboek niet te zijn.

Wel ligt in dit genre soms de tuttigheid op de loer, zoals in Kom maar binnen! van Milja Praagman (Gottmer; € 8,95, ***, 3+), waarvan de tekst hier en daar wel erg op de hurken is geschreven. Afgezien daarvan is dit verhaal over een meisje dat de deur niet mag opendoen als er wordt aangebeld een instant hit: natuurlijk laat ze de giraf, de leeuw, de olifant en de krokodil wél binnen en biedt ze de beesteboel een kop thee met een koekje aan.

Dat de illustrator het zichzelf niet te makkelijk moet maken, zie je aan de weinig geïnspireerde prenten van Annette Fienig in De man in de wolken van Koos Meinderts (Lemniscaat; € 12,95, ****, 6+). Aan het verhaal ligt het niet: een tragisch sprookje over een man die alleen bovenop een berg woont met een prachtig schilderij. Hij is heel gelukkig, tot hij erachter komt dat het schilderij een enorm bedrag waard is.

Meinderts mag zo langzamerhand de koning van het romantische, een tikje idealistische prentenboek genoemd worden. Hij schrijft warme zinnen over de berghut, een vrijplaats waar iedereen zichzelf mag zijn. Ook over een 'eenzame jongen die eigenlijk een meisje was' en 'de oude vrouw die een kinderwagen voortduwde met een pop die ze de fles gaf'. Een sympathieke boodschap.

Fienig kon dit keer kennelijk niet veel anders dan plaatjes dicht bij de tekst maken en aangezien we almaar op die berg bivakkeren gaat dat een beetje vervelen. Ze had er meer uit kunnen halen als ze haar eigen weg was gegaan, zoals ze wél deed in het geslaagde De vuurtoren (Lemniscaat, 2007) dat ze eveneens met Meinderts maakte en dat onafhankelijk van de tekst vol staat met aardige visuele details.

In alle opzichten bijzonder geslaagd is Hoog boven de huizen van de Noor Marvin Halleraker, dat gaat over een verlegen kraandrijver die besluit om in zijn kraan te gaan wonen want 'er is toch niemand die hem mist'.

Maar dan wordt hij verliefd op de schoonmaakster Ramona, die eens in de maand de duizend plus honderd traptreden opklimt om de cabine op te poetsen.

De donkere, illustraties van de weidse haven en de enorme kraan zijn indrukwekkend en zouden heel geschikt zijn voor een animatie. Zeker op de dag dat Alfred naar het hoogste punt moet klimmen om een kat te redden. Het is Halleraker knap gelukt om een donkere, industriële sfeer te combineren met een vertederend verhaal over twee bescheiden mensen die elkaar uiteindelijk toch tussen de enorme bergen staal en beton weten te vinden. Hoog boven de huizen is vertaald door Bernadette Custers, wat altijd een aanbeveling bij voorbaat is.

Toch liever wat minder romantisch? Het is gelukkig niet altijd kommer en kwel in het meer experimentele prentenboek. Daan Remmerts de Vries, die schrijft én illustreert, vindt soms precies de goede mix tussen zijn wilde, expressieve illustraties en een aantrekkelijk rechtdoorzee verhaal. Zijn helaas niet meer verkrijgbare prentenboek Blote beer (Querido, 1998) had de potentie om een klassieker te worden. Nu raakt hij weer een goede snaar met Monstermuis (Querido; *****, € 13,95, 4+).

De illustraties zijn in Remmerts de Vries' bekende stijl: drukke, expressionistische beelden met dikke kwasten en collagevormen; de tekst is een lekker ouderwets rijmend en tegelijkertijd jongensachtig brutaal verhaal.

Monstermuis ziet er nogal onschadelijk uit, maar vreet met zijn gemene grijns alles en iedereen op en weet zelfs een complete autobus te verorberen. Als het dan zo nodig net even anders moet, dan graag zó.