Stoner

Auteur:
John Williams
Genre:
Overig
 
 
Uitgever:
Lebowski
Formaat:
Paperback
Verschenen november 2012
Stoner

Het treurigste boek dat dit jaar is verschenen, maar tegelijk is het van een wonderlijke schoonheid 4

Het treurigste boek dat dit jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. Tegelijk is het van een wonderlijke schoonheid. De poëzie van het verdriet wordt niet vaak zo sereen en ingetogen gezongen als in Stoner (1965) van John Williams (1922-1994), die in de literatuur een relatief marginale rol speelde, al werd hij eenmaal bekroond met de National Book Award.

Al in de eerste alinea wordt het leven van hoofdpersoon William Stoner kernachtig, bijna kil, samengevat. In 1910 schreef hij zich in voor de universiteit van Missouri, tijdens de Eerste Wereldoorlog behaalde hij de doctorsgraad, zijn hele leven kreeg hij geen hogere functie dan die van universitair docent en toen hij in 1956 overleed was hij vrijwel onmiddellijk zo goed als vergeten.

Het is een curieuze aanpak: een roman beginnen met de suggestie dat hier een onbeduidend leven gaat worden beschreven. Tegelijk maakt het nieuwsgierig, want elk leven bevat dromen en illusies, grandeur en misère.

William Stoner groeit op als boerenzoon op het platteland van Missouri. Op advies van zijn vader gaat hij landbouw studeren. Op de universiteit volgt hij de verplichte inleiding in de Engelse letterkunde, een vak dat hem verontrust. Tijdens een van de colleges wordt hem gevraagd sonnet 73 van Shakespeare te verklaren, een gedicht over menselijke sterfelijkheid en een aansporing het leven te leven zolang het kan. Stoner slaat volkomen dicht: er komt geen woord uit zijn mond.

Het is een scène die de essentie van William Stoner blootlegt, zal later blijken. Hij besluit van studie te veranderen en begint aan de loopbaan die in de openingsalinea werd beschreven.

Op een receptie van de decaan ontmoet hij Edith Bostwick, de frêle, akelig welopgevoede dochter van een bankier uit St. Louis. Vrijwel vanaf het eerste moment zijn de ontmoetingen van de twee van een tergende gekunsteldheid en hangt de dreiging van een wurgend huwelijk in de lucht.

Die verwachting komt helemaal uit. De teleurstellingen van eerste huwelijksnacht en de huwelijksreis zijn - hoe ingetogen ook beschreven - haast verpletterend.

Achter de façade van Ediths immer vormelijke en beleefde gedrag blijkt een kille, afstandelijke en manipulatieve geest schuil te gaan. Stoner ondergaat het allemaal gelaten.

Als de twee een dochter krijgen, Grace, neemt hij vrijwel haar gehele opvoeding voor zijn rekening. Tot de weinige waarlijk gelukkige momenten die hij ervaart, behoren de tijden dat vader en opgroeiende dochter samen in de studeerkamer zitten: hij achter zijn bureau, zij stil en tevreden spelend op de vloer. Totdat Edith op een dag besluit Grace te betrekken in de bittere, schijnbaar redeloze oorlog met haar man.

Op de universiteit raakt Stoner verwikkeld in een conflict rond een goedgebekte maar frauduleuze student, die de protegé blijkt van een machtige collega. Stoner gaat een confrontatie aan die hij onvermijdelijk zal verliezen en die zijn academische loopbaan fnuikt.

Daarmee is de gifbeker nog lang niet leeg. Stoner is een in soevereine stijl geschreven roman waarin de hoofdpersoon ruim driehonderd pagina's lang alle vijandigheid en vuigheid van de wereld over zich heen laat komen zonder te ontsteken in de razernij en toorn die je hem zou willen toeschreeuwen.

Iemand die alles ondergaat en er het beste van probeert te maken. En al doende niet aan leven toekomt.
(Recensie door Hans Bouman, gepubliceerd op 24-11-2012)

      mail Doorsturen      print Printversie

Geef jouw oordeel over "Stoner"

naam
e-mailadres
beoordeling
reactie

nog karakters
 
 
algemene voorwaarden en gedragscode
 

meer recensies voor genre 'Overig'

Recensie voor Aan Chesil Beach - Ian McEwan , door Bouman Hans

Recensie voor ABC Dragt - Samenstelling Joukje Akveld en Annemarie Terhell , door Pjotr van Lenteren

Recensie voor Absolution - Patrick Flanery , door Wim Bossema

Recensie voor Afrikaners - een volk op drift - Fred de vries , door Wim Bossema

Recensie voor Agent Orange - De oorlogsjaren van Prins Bernhard III - Erik Varekamp & Mick Peet , door Joost Pollmann

meer recensies voor auteur 'John Williams'

Recensie voor Augustus - John Williams , door Hans Bouman

Recensie voor Butcher's Crossing - John Williams , door Hans Bouman

ZOEK IN BOEKEN

Keuze van de redactie

Ons kamp

M. Vuijsje


Oscar

Jan Siebelink




De inzending

Amy Waldman