Dit zijn de namen

Auteur:
Tommy Wieringa
Genre:
Overig
 
 
Uitgever:
De Bezige Bij
Formaat:
Paperback
Verschenen oktober 2012
Dit zijn de namen

De compositie is scherper en doeltreffender, de hoofdstukken zijn strak als buxushaagjes 5

'Hij weet dat ze vooruitgeschoven posten zijn van hun familie, hun dorp, hun gemeenschap. In hun voetspoor reist een onzichtbaar gezelschap van vaders, moeders, broers, zusters, ooms en tantes en neven en nichten mee. Op hen is alle hoop gevestigd. Zij zijn het pioniersgewas - alles kun je ze aandoen, honger, dorst, hitte en kou, ze zullen alles overleven.'

Profetische regels in de nieuwe roman van Tommy Wieringa, die zich afspeelt in het meest onherbergzame deel van Oekraïne. Nooit was Nederland verder weg. Dat Wieringa de blik naar buiten richt, is geen nieuwigheid. Al in zijn vroegste romans trokken zijn personages erop uit, verkenden ze de wereld en kwamen in bestaande landen, maar dikwijls in fictieve steden en plaatsjes terecht. Algerije en Marokko in Dormantique's Manco (1995). De havenplaats Mercedal en het eiland Lago in Alles over Tristan (2002). Wieringa's laatste en meest internationaal georiënteerde roman, Caesarion (2009), had Oost-Engeland als vertrekpunt voor een alomvattende odyssee. In Dit zijn de namen laat Wieringa Nederland nog verder achter zich.

De roman begint in Michailopol, een onvindbare grensstad ergens in de steppe. Het ligt er volstrekt verlaten en afgesloten van de wereld. We volgen er de bezigheden van de 53-jarige politiecommissaris Pontus Beg. Lichtpuntje in zijn Oostblokgrauwe wereld is de maandelijkse vrijpartij met zijn huishoudster. Pontus' kinderloze bestaan biedt een even desolate aanblik als het landschap.

In een tweede verhaallijn lezen we over de helletocht van een groep vluchtelingen. Wieringa vertelt hoe ze huis en haard verlaten om een betere toekomst te vinden. De één is op de vlucht, de ander denkt een uitverkorene te zijn en weer een ander vertrouwt erop meer geld te zullen verdienen in het nieuwe land. Bijeengebracht door een louche smokkelaar verlaten ze per vrachtwagen hun geboortegrond. In de veronderstelling voorbij de grens te zijn, verlaat de groep de vrachtwagen. Een enkeling is ervan overtuigd genept te zijn door de chauffeur en maakt meteen rechtsomkeert.

De rest begint 'onder wolken van inkt' aan een reis door de steppe. Tien tot vijftien man groot is het gezelschap dat door dit barre grasland trekt. Weken, maanden zijn ze onderweg op het moment dat ontreddering omslaat in grimmige waanzin en de meest kwetsbaren het op gruwelijke wijze moeten ontgelden.

De oeverloosheid van de tocht maakt de reis tot een moderne exodus naar het Beloofde Land. Een toevalligheid is die gelijkenis niet. Exodus is de titel van het tweede boek uit het Oude Testament dat begint met de zin 'Dit zijn de namen van de zonen van Israël'. Het boek beschrijft de vlucht van het Israëlische volk uit Egypte naar het land Kanaän.

Wieringa's verhaal stapt losjes mee met die geschiedenis. Pontus (her)ontdekt zijn Joodse roots, sluit vriendschap met de laatste rabbijn van Michailopol en wijst als een eigentijdse Mozes, juist op het moment dat alle verhaallijnen zijn samengekomen, een van de vluchtelingen de route naar Israël.

Binnen dit zoeklicht krijgt migratie de glans van een religieuze onderneming. Andersom kleurt het Bijbelverhaal de actuele feiten waaruit blijkt dat jaarlijks nog altijd vele duizenden mensen hun land ontvluchten. Het resoneert mee in het verhaal van Wieringa die er soms rechtstreeks naar lijkt te verwijzen: 'Ze kwamen met ontelbaren en ieder van hen leefde in de hoop en verwachting dat hij bij de gelukkigen hoorde die de overkant zouden bereiken.'

Spiritualiteit en religie vonden eerder onderdak in het werk van Wieringa, maar niet eerder was de rol ervan zo groot en niet te negeren. Wat heeft het te betekenen? Het antwoord moet gezocht worden bij Pontus, die niet met volle overtuiging in God gelooft, maar wel zijn religieuze cultuur omarmt. Die is vol van beloftes, toekomst en verbindende rituelen.

Laten we de rol van opperwezen buiten beschouwing, omdat 'ook de rede je tot God [kan] brengen', dan vertelt Wieringa thematisch gezien een even beproefd als actueel verhaal over altruïsme versus eigenbelang en xenofobie. De manier waarop hij dat doet, is inmiddels kenmerkend: ernstig, welluidend, in marmeren zinnen. En toch ook met een vleugje humor, soms een lichte frivoliteit.

Zo omschrijft Pontus, die last heeft van klein lichamelijk malheur en zit opgescheept met een zojuist gestorven Jood en een solitaire rabbijn, de situatie als volgt: 'Drie maal eenzaamheid: een dode Jood, een levende laatste Jood en een politieman met een koude voet en een piep in zijn oor.' De voet en de piep. Sinds Joe Speedboot (2005), Wieringa's doorbraak, waarin de gehandicapte en sprakeloze Fransje een glansrol vertolkte, heeft uw recensent een zwak voor figuren met fysieke mankementen. Ook Pontus met zijn piep-oor en koude voet is een innemend personage, ondanks zijn bij vlagen knokfilm-achtige gewoontes.

Nog twee maanden te gaan, maar met enige zekerheid valt wel te zeggen dat Dit zijn de namen tot de beste boeken van het jaar behoort. Wieringa heeft de lat weer hoger gelegd. De compositie is vergeleken bij eerder werk scherper en doeltreffender, de hoofdstukken zijn afgetopt en strak als buxushaagjes. Dit is een monumentale roman die naast intelligentie, discipline en originaliteit ('hij had een hart als een walvis') Wieringa's haast wellustige gedrevenheid toont om te perfectioneren. Die eerder genoemde weidse blik is een overtuigend handelsmerk geworden. Nederland is te klein voor Wieringa.
(Recensie door Daniëlle Serdijn, gepubliceerd op 06-10-2012)

      mail Doorsturen      print Printversie

Geef jouw oordeel over "Dit zijn de namen"

naam
e-mailadres
beoordeling
reactie

nog karakters
 
 
algemene voorwaarden en gedragscode
 

4 10 reacties


3 JL - 21-01-2014 03:35

Klassiek literair taalgebruik, soms ietwat overdreven gestileerd: probeert de auteur een verhaal te vertellen? Boek mist de kracht om betrokkenheid met hoofdpersonage te ontwikkelen.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 jeannette de jong - 28-11-2013 16:05

Een geweldige roman. Prachtig van sfeer, mooie landschapsbeschrijvingen, de eenzaamheid, de uitzichtloosheid en het verval zijn magistraal verwoord. Een aanrader.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 Greet Nachtegaele - 27-05-2013 20:52

Schitterend, meeslepend, een verhaal om over na te denken en lang na te genieten

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

3 F. W. Steutel - 21-05-2013 12:21

Een navertelling van het bijbelverhaal Exodus. met een afgesneden hoofd als zowel Ark des verbonds als gouden kalf. Boeiend, maar rommelig. Zo heeft de beminde van Beg een vriend, chauffeur op een vrachtwagen. Een andere(?) chauffeur van een andere vrachtwagen wordt zonder reden door Beg in elkaar geslagen. De lading wordt aan een 'gekende' oplichter doorgespeeld;die man moet te vriend gehouden worden. Deze episode speelt verder nergens een rol. Betekent dit iets? Conclusie: Wieringa kan wel goed schrijven, maar heeft een onduidelijke boodschap. De bekering van Beg tot het joodse geloof is mooi bewchreven, maar wordt niet geloofwaardig. Hinkt misschien op te veel gedachten.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 lisette - 07-05-2013 12:53

Het thema lokte mij aanvankelijk niet zo erg, maar ik was erg benieuwd naar een nieuw boek van tommy wieringa. Ik werd meegezogen in zijn verhaal en prachtige taal, wat een mooi boek en wat een diepgang. Ik heb er van genoten, een librisprijs waardig!

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

3 Ruud van der Duin - 07-05-2013 08:56

Het boek laat je bijna alles geloven wat er gebeurt. Bijna, want ondanks het feit dat het 'Hoofd', de 'Neger', hen uiteindelijk niet de grens overbrengt, blijft de groep heilig geloven in de man die ze eerder nog als het 'Kwaad' hadden gezien; ze willen, eenmaal aangehouden, zelfs het hoofd terug. Dit alles lijkt mij niet aannemelijk. Want zoals de zogenaamde bekeerde indianen al tegen de missionarissen zeiden toen op zondag de tabak op was: 'Geen tabak, geen hallelujah!'

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

3 jan cornelissen - 21-01-2013 16:45

Zijn taalgebruik is inderdaad prachtig de beschrijvingen treffend en indringend. Toch is er een gevoel van teleurstelling: niets toevoegende zijsprongen (de mishandeling van de chauffeur, telefoongesprekken met zus en neef, gesprek met de plaatselijke maffiabaas), het min of meer afgeraffelde eind zodat het verhaal als een nachtkaars uitgaat. Ik gun Tommy een betere redacteur. Goed taalgebruik maakt nog geen sterke roman.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 Teuntje Vos - 16-11-2012 19:44

Ik ben geen recensent,gewoon een veel lezer, maar het prachtige taalgebruik van Tommy Wieringa, de schitterende zinnen en de verhaallijn zijn ook in dit boek weer zo ongeloof'lijk mooi, ik krijg er een brok van in mijn keel. Ondanks de tragiek van het verhaal vervulde dit boek mij met vreugde.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 bitch - 23-10-2012 15:00

bbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiittttttttttttttttttttcccccccccccccccccccccchhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

5 penis - 23-10-2012 14:59

llllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllloooooooooooooooooooooooooooooooooollllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

meer recensies voor genre 'Overig'

Recensie voor Aan Chesil Beach - Ian McEwan , door Bouman Hans

Recensie voor ABC Dragt - Samenstelling Joukje Akveld en Annemarie Terhell , door Pjotr van Lenteren

Recensie voor Absolution - Patrick Flanery , door Wim Bossema

Recensie voor Afrikaners - een volk op drift - Fred de vries , door Wim Bossema

Recensie voor Agent Orange - De oorlogsjaren van Prins Bernhard III - Erik Varekamp & Mick Peet , door Joost Pollmann

meer recensies voor auteur 'Tommy Wieringa'

Recensie voor Caesarion - Tommy Wieringa , door Peters Arjan

Recensie voor Een mooie jonge vrouw - Tommy Wieringa , door Arjan Peters

ZOEK IN BOEKEN

Keuze van de redactie

Ons kamp

M. Vuijsje


Oscar

Jan Siebelink




De inzending

Amy Waldman


best gewaardeerd


5 (1 stem)

Schrijver

Karl Ove Knausgård



5 (1 stem)

Een verhaal met een angel

Dave Goulson



De VK tv-series