Gestolen leven

Auteur:
Adam Johnson
Genre:
Fictie - Literatuur & Poëzie
 
 
Uitgever:
Bruna Uitgevers, A.W.
ISBN-nr:
9789056723972
Formaat:
Gebonden
Verschenen februari 2012
Gestolen leven

Verboden sterren te kijken 5

De Amerikaanse auteur Adam Johnson situeert zijn meeslepende roman Gestolen leven in het surrealistische Noord-Korea.

Adam Johnsons Gestolen leven (The Orphan Master's Son) valt op een briljante manier met de deur in huis. De opening van deze roman bestaat uit een tweeënhalve pagina lange propagandatekst, die je onmiddellijk meevoeren naar een orwelliaanse terreurstaat.

De tekst klinkt op uit een luidspreker en maakt gewag van een Geliefde Leider die aanwijzingen geeft aan technici die een rivier aan het uitdiepen zijn. Terwijl hij dit doet, komen grote aantallen duiven boven hem vliegen, om hem 'de broodnodige schaduw te verschaffen op een hete dag'.

Verderop spreekt de propagandastem over het verbod op sterrenkijkerij dat nog steeds van kracht is, herinnert hij aan een beroemd historisch voorval waarin haaien vissen uit hun eigen bek aanboden om een vooraanstaand admiraal en zijn zeelieden te voeden, en vertelt hij over lafhartige Amerikanen die de Koreaanse wateren hebben geschonden en een vissersboot hebben geplunderd.

De lezer kan de surrealistische toespraak dan inmiddels duiden: welkom in de unieke denkwereld van het bewind in Pyongyang, welkom in Noord-Korea.

In de hoofdstukken die volgen maken we kennis met Pak Jun-do, de oudste jongen van het weeshuis Verre Toekomst. Jun-do is er overigens van overtuigd dat hij als enige van de kinderen geen wees is, want de wezenmeester behandelt hem meedogenlozer dan wie ook, en dat zou alleen een echte vader doen.

De wezen worden ingezet voor allerlei gevaarlijke klussen, zoals het ruimen van chemisch afval. Wanneer het weeshuis als gevolg van een hongersnood moet sluiten, belandt Jun-do in het leger. Hij wordt opgeleid tot tunnelsoldaat en leert vechten in de aarddonkere tunnelcomplexen die zich rond de grens met Zuid-Korea bevinden. Vervolgens wordt hij ingedeeld bij een groep kidnappers, die 's nachts heimelijk naar Japan afreizen om daar mensen te ontvoeren voor wie het bewind belangstelling heeft, variërend van een docent voor de Japanse taalschool tot een beroemde zangeres.

Nadat hij Engels heeft geleerd, brengt de volgende fase van Jun-do's loopbaan hem als radiospion aan boord van een vissersschip, vanwaar hij Amerikaanse onderzeeërs moet afluisteren. Op een van zijn tochten deserteert een van de bemanningsleden. Dat brengt de andere mannen aan boord in groot gevaar: zij moeten thuis met een plausibele verklaring aankomen, om niet zelf ernstig te worden gestraft.

Koortsachtig componeren ze een geforceerd verhaal dat Jun-do zelf als totaal ongeloofwaardig beschouwt. Hun vissersschip is door Amerikaanse mariniers aangevallen en het gedeserteerde bemanningslid, dat het schip probeerde te verdedigen met een vismes, is door de wreedaardige yanks voor de haaien gegooid. Jun-do is in zee gesprongen om hem te redden en heeft daarom ook haaienbeten opgelopen. De mannen gaan zelfs zo ver Jun-do echte haaienbeten te laten toebrengen door een gevangen haai.

Na wrede ondervragingsrondes wordt het verhaal van Jun-do en zijn medebemanningsleden uiteindelijk door de autoriteiten geaccepteerd. Ook hijzelf gelooft inmiddels dat dit de ware gang van zaken is. Later zal een autoriteit hem uitleggen: 'Waar wij vandaan komen zijn verhalen een feit (. . .) Als een man en zijn verhaal met elkaar in conflict zijn, is het de man die moet veranderen.'

Een nieuwe opdracht doet Jun-do belanden op de ranch van een senator in Texas, waar hij een onderhandelingsteam vergezelt als vertaler. Door een samenloop van omstandigheden waaraan hij zelf ongewild bijdraagt, wordt Jun-do door de Amerikanen aangezien voor commandant Ga, een vooraanstaande minister en tevens een rivaal van de Geliefde Leider. Dit zal ingrijpende consequenties hebben als Jun-do terugkeert in Noord-Korea.

We zijn op dat moment ongeveer halverwege het boek aanbeland. Waar tot dan toe sprake was van een chronologisch in de derde persoon verteld verhaal met Jun-do als hoofdpersoon, wordt de lezer in het veel fragmentarischer tweede deel van het boek geconfronteerd met tijdsprongen, uiteenlopende vertelstijlen en een veelheid aan stemmen, variërend van 'de ondervrager van commandant Ga' tot de hysterische propagandateksten uit de luidsprekers.

In een interview met collega-auteur Richard Powers dat het boek besluit, verklaart Johnson dat deze literaire benadering een weergave is van de gefragmenteerde manier waarop mensen over trauma's vertellen: 'Het verhaal van Noord-Korea is in feite een grootscheeps verslag over een trauma.'

Verloren leven is een meeslepend geschreven roman, die niet alleen op een overtuigende manier een absurdistische dystopie beschrijft, maar dit bovendien doet aan de hand van personages die zich, met name in het tweede deel, ontwikkelen tot geloofwaardige en complexe mensen van vlees en bloed. Vooral dat laatste is een prestatie van formaat, die niet alleen valt toe te schrijven aan Johnsons jarenlange intensieve research en zijn bezoek aan Noord-Korea, maar ook wijst op een buitengewone verbeeldingskracht.
(Recensie door Hans Bouman, gepubliceerd op 28-04-2012)

      mail Doorsturen      print Printversie

Geef jouw oordeel over "Gestolen leven"

naam
e-mailadres
beoordeling
reactie

nog karakters
 
 
algemene voorwaarden en gedragscode
 

5 1 reactie


5 Karin Bruinsma - 20-03-2014 22:44

Als je de massale parade op tv ziet in Noord-Korea, dan geloof je wel dat zo'n mensonterend regime bestaat. Dit tart alle verbeelding. ontroerend, verbijsterend en adembenemend. vooral heel knap in de details, je waant je ter plekke.

Beledigend? Ongepast? Meld het ons

meer recensies voor genre 'Fictie'

Recensie voor 't Manco - G. Perec , door Truijens Aleid

Recensie voor 19 keer Katherine - J. Green , door Lenteren Pjotr

Recensie voor 1988 - A. Kok , door Onkenhout Paul

Recensie voor 1q84 - Haruki Murakami , door Bockting Berend Jan

Recensie voor 25 45 70 - Jamal Ouariachi, David Pefko, Daan Heerma van Voss , door Stephan Sanders

ZOEK IN BOEKEN

Keuze van de redactie

Ons kamp

M. Vuijsje


Oscar

Jan Siebelink




De inzending

Amy Waldman


best gewaardeerd


5 (1 stem)

Schrijver

Karl Ove Knausgård



5 (1 stem)

Een verhaal met een angel

Dave Goulson



De VK tv-series