Wat je rijdt ben je zelf

Met mijn vorige auto ben ik in de zes jaar dat hij in mijn bezit was nooit door de politie aan de kant gezet; in mijn nieuwe drie keer in enkele maanden tijd. De vorige auto was een Mercedes S-klasse uit 1974, ooit een 'typische auto van patsers, poeners en proleten', maar de laatste jaren uitgegroeid tot 'de must-have van de culturele smaakmakers'. Aldus Erwin Wijman, schrijver over automarketing en auteur van het boek Wat je rijdt ben je zelf. Wijmans stelling: aan de keuze van iemands auto kun je exact aflezen wie hij is. Volgens de auteur is mijn klassieke Mercedes een auto voor ongevaarlijk creatief volk - filmacademietypes, reclamelieden - waarmee je zelfs opgestoken duimen krijgt vanuit passerende politieauto's.

Hoe anders is dat met mijn 'nieuwe': een BMW 7-serie uit 1995. Deze auto kent twee typen bestuurders. De eerste bestaat uit oudere heren in een perfect onderhouden exemplaar met een lage kilometerstand. De andere categorie lijkt te bestaan uit kruimelcriminelen. Jonge jongens doorgaans, met een wat haperende criminele carrière, die succes voorwenden met een grote, snelle wagen. Mijn nieuwe auto is een 'Marokkaanse-jongens-BMW', aldus Wijman, waarmee je al snel de aandacht trekt van de sterke arm der wet.

Veel meer dan je kleding, de inrichting van je huis of je partnerkeuze bepaalt de autokeuze wie je bent, betoogt Wijman. Maar iedereen die denkt dat hij zelf uitmaakt welke auto hij kiest, die heeft het mis: je baan en je buren bepalen wat je rijdt. Wijmans boek is een lange aaneenschakeling van anekdotes, praktijkvoorbeelden en onderzoekjes die deze stelling moeten onderbouwen. 'De bewoners van Steinerbos 60 tot en met 74 in de vinexwijk Hoofddorp West bezitten stuk voor stuk een Peugeot', schijft Wijman. Burgermans-auto's van het type 207 en 306. En in de Amsterdamse wijk Oud-Zuid tref je voornamelijk Land Rovers, Audi's en Mini's. De westerse burger is helemaal niet vrij in zijn autokeuze, hij kiest zijn auto hegeliaans: 'hij offert een flink stuk van zijn vrijheid op om die te kunnen verenigen met wat de samenleving van hem verwacht', aldus Wijman. Zoals de inwoners van de voormalige DDR hun autokeuze opgedrongen kregen door de staat, zo bepalen de buren waar wij in rijden. We kopen allemaal vrijwillig een Trabant of een Wartburg, wil hij maar zeggen.

Een aardig uitgangspunt, ook al wisten we dat al. Dit leitmotiv is echter te dun om een heel boek mee te vullen, en toch weet Wijman er 288 pagina's uit te peuren. Dat is meteen de makke van het boek: de auteur komt met zoveel voorbeelden (en herhaalt ze hier en daar ook nog eens) dat de lezer op zeker moment het gevoel krijgt het allemaal wel te weten. Daarnaast maakt Wijman voor de onderbouwing van zijn stelling gebruik van 'onderzoek' door dubieuze bronnen als Relatieblog, Lexa.nl en Singlesite.nl. Ook komen bewijzen voor zijn stelling geregeld uit literatuur en films.

Het gevolg van deze paginalange herhalingen van 'bewijzen' is dat Wijman uiteindelijk vooral in autoclichés blijft hangen. BMW-bezitters rijden agressief, dat werk. Pas aardig wordt het weer voorbij pagina 200, als de marketingexpert Wijman schrijft over marketingblunders en -successen. Daar stelt hij bijvoorbeeld de vraag hoe het Chinese automerk Landwind zijn slechte naam kan kwijtraken. Dit merk verdween kort na de introductie in Europa van de markt na een dramatisch verlopen crashtest. De importeur probeert het nu opnieuw, en Wijman geeft tips hoe hij zijn naam zou moeten zuiveren.

De auteur bewaart de grote vraag - wat rijdt hij zelf eigenlijk? - tot het laatst. Een Fiat Multipla, volgens velen de lelijkste auto ooit gemaakt. Onterecht overigens: over tien jaar is dit een gewilde klassieker, let maar op. Wijman ziet nog een voordeel: 'Je wordt nooit aangehouden door de politie.'