Memories can't wait

Het jubileumboek van de Eindhovense popzaal de Effenaar is al net zo robuust als het veertigjarige podium zelf.

Als een zwartrubberen stoeptegel ligt het voor je: Memories Can't Wait, het boek waarmee de Eindhovense popzaal Effenaar zijn veertigjarig jubileum viert. Het lijkt een gitzwart, massief blok dat je niet kunt openslaan, maar gelukkig kan dat wel degelijk.

Ze worden steeds mooier, de jubileumboeken van Nederlandse popzalen. Studio Fabrique gaf de Effenaar-kroniek de huisstijl en uitstraling van het pand aan de Dommelstraat: robuust, stoer, industrieel.

De geschiedenissen van de zalen uit het Nederlandse 'clubcircuit' lijken vaak op elkaar. Vaak begint het bij een kraakpand ergens rond 1970, waarna zich een universeel verhaal ontvouwt van softdrugs, 'aktivisme', jeugdwerk, subsidie, punkbands die later legendarisch zouden worden, moeizame professionalisering, uitgewoonde behuizing, nieuwbouw, ambitie, financiële problemen en een happy end, of liever gezegd een happy tussenstand: een bloeiende popzaal, die breed programmeert en professioneel wordt gerund.

Het leuke is dat dat universele verhaal een reeks totaal verschillende boeken opleverde: Vera (Groningen) vertelde zijn verhaal in posters, Patronaat (Haarlem) koos voor een reconstructie door een gerenommeerd popjournalist, Doornroosje (Nijmegen) bood, zonder dat het saai werd, ook inzicht in de zakelijke organisatie.

In Memories Can't Wait draait het, meer dan in alle eerdere zaalboeken, om de muziekgeschiedenis en de concerten. Auteur Niels Guns vertelt het verhaal van de Effenaar in heldere taal en in een rechte lijn, aan de hand van memorabele optredens, helder onderverdeeld in genres en tijdvakken.

Talking Heads en de Ramones op één avond. De 'Nieuwe Golf' met Wire, The Cure en Joy Division, maar ook R.E.M., dat al in 1984 naar Eindhoven kwam, zoals ook de latere giganten van de jaren negentig al vroeg in de Effenaar speelden: Red Hot Chili Peppers, Pearl Jam, Smashing Pumpkins.

Guns laat zien hoe Eindhoven in de vroege jaren negentig even 'hiphophoofdstad' van Nederland was en daarna 'Eindhoven Rockcity' werd dankzij lokale acts als 7Zuma7, The Spades en Peter Pan Speedrock. In geen andere Nederlandse stad trok de lokale rockscene zo veel publiek.

Memories Can't Wait schenkt de hoofdrol gul aan de artiesten. Dat vereist een sympathiek soort nederigheid, die wel iets zegt over de Effenaar. De werkelijk superieure fotokeuze maakt het af: de Sex Pistols in de Effenaar (1977) tegen een decor van vellen papier waarop 'Never Mind The Bollocks' is gekalkt - het is een kreet die stad, zaal én boek op het lijf is geschreven.