Kleine man en God

De Kleine Man maakt zijn ochtendwandeling en ontmoet een witte geest, die zit te mijmeren op een steen. Het is God. Niet dé God, maar zomaar eentje. Althans, dat beweert hij. Samen lopen ze een stukje op.

De in België wonende en werkende Kitty Crowther (1970) haalt in haar nieuwe prentenboek Kleine Man en God alles uit de kast. Vorig jaar won ze de prestigieuze Astrid Lindgren Memorial Award voor haar hele oeuvre. Maar daarvan was in Nederland op dat moment geen titel meer te koop. Het is alsof de schrijvende tekenares met dit even opvallende als geslaagde boek wil zeggen: ik ben echt weer helemaal terug.

Gelukkig werd haar aandoenlijke voorleessucces In het pikkedonker (Querido, 2002) na alle aandacht voor haar internationale bekroning inmiddels al heruitgegeven. Dit jaar won ze een Zilveren Griffel met En? (De Eenhoorn, 2010), een prentenboekje voor de allerkleinsten. En er verscheen een aflevering van de reeks over het eigengereide vliegenmeisje Mini.

En ineens was daar dan Kleine Man en God. Haar potlood- en stiftillustraties hebben dit keer meer dan anders iets weg van oude botanische boeken: alle planten en bomen staan los van elkaar, alsof ze pas net zijn bedacht en nog niet zo goed weten wat hun plek is. Een onnadrukkelijke knipoog naar de schepping, die God op deze vroege morgen komt bekijken.

Bijzonder is het kleurgebruik. Tussen de natuurlijke groen- en bruintinten zijn de enige accentkleuren een beetje paars en rood. Alle aandacht gaat daardoor naar de geeloranje gloed die God uitstraalt. Die weerkaatst op dieren en planten en - helemaal aan het einde - ook op de intens gelukkige Kleine Man, die de afwas staat te doen. Hij blijkt trouwens Theo te heten. Net als God.

Veel gebeurt er niet. God en Theo praten wat, klimmen in een boom, zwemmen in het meer en kijken naar de sterren. God laat zien wat hij allemaal kan: vliegen, over water lopen en veranderen in een konijn, een hert, een cowboy, een indiaan en een gorilla. Maar dat vindt Theo eng. Dus blijft God verder maar de lieve, witte Barbapapa die geen angst aanjaagt.

De knap concreet gehouden, glasheldere tekst heeft een tragikomische ondertoon. Het staat nergens, maar we vermoeden al snel dat de Kleine Man eenzaam is, in zijn prachtige, kubistische huisje aan het meer. Dat God de eerste in tijden is die een omelet met hem eet. En dat Theo zijn vader, die misschien dood is of in elk geval ver weg, erg mist.

Maar dat treurige krijgt nergens de overhand. Het is niet meer dan een venijnig steekje, net onder het hart; dat gevoel van intens verdriet dat wordt weggeslikt omdat er vandaag éindelijk iets moois gebeurt. Een stille, doorleefde vrolijkheid, waarvan de geeloranje gloed uiteindelijk ook op het gezicht van de lezer straalt. Die even moet glimlachen, omdat de soms jokkende God, als die thuiskomt bij zijn Vrouw, laat merken dat hij net zo heeft genoten van de dag als Theo.

Het artistieke kinderboek zit de laatste jaren in een verdomhoekje en dat is niet voor niets. Dit boekje zou het wel eens des te lastiger kunnen krijgen omdat het verhaal moeilijk invoelbaar is voor diegenen in wiens leven God geen rol van betekenis speelt. Tegelijkertijd is het onmiskenbaar te blasfemisch voor de zondagsschool.

Kortom: kleiner dan voor dit boek zal er in Nederland nauwelijks een lezersgroep te vinden zijn. Misschien is het daarom ook wel voor volwassenen.

Als dat zo is, dan hopen we maar dat Kleine Man en God de aandacht vestigt op al die paar prachtige, wél in alle opzichten voor kinderen geschikte boeken van Crowther die smeken om een hernieuwde druk.