Naar de overkant van de nacht

Op de dag dat het carnavalsseizoen werd ingeluid, presenteerde Jan van Mersbergen (1971) zijn zesde roman, Naar de overkant van de nacht. In dit kleine meesterwerk doorgrondt de schrijver het diepste wezen van de Vastelaovond, het Limburgse carnaval.

'En wae det neet gluif, dae gluif det maar neet'. Deze roman bevat een vleugje streektaal. Gewoon hardop lezen. Dan snapt ook die lezer die nooit een voet buiten de Randstad zet, dat 'gluiven' geloven is en een 'pekske' een pak.

Terugkerend element in Van Mersbergens romans is het navrante contrast tussen binnen- en buitenwereld van de personages. Zelden zijn die in staat te verwoorden wat ze voelen. Dat maakt hen tot markante eenzaten. In Naar de overkant van de nacht laat Van Mersbergen zien dat hij die kunst tot in perfectie beheerst.

We volgen Ralf die Vasteloavond zal vieren in Venlo. Uitgezwaaid door vrouw en kinderen begeeft hij zich, verkleed als veerman, in het feestgedruis. In een zee van orkestjes en beschonken carnavalsvierders zien we Ralf ontzagwekkende hoeveelheden alcohol wegwerken. In de roes die daarop ontstaat doet hij verslag van zijn ontmoetingen met verschillende feestgangers. Onder hen iemand die zich als pater heeft uitgedost. Die zegt hem dat alleen tijdens Vasteloavond 'je eindelijk zijn kunt wie je bent'.

Hoe meer Ralf drinkt, hoe meer hij vertelt wat bitter schrijnt: dat de kinderen niet van hem zijn, dat zijn oudste schat zwaar overgewicht heeft, dat hij 's nachts voor de doofblinde tweeling zorgt omdat hun moeder het niet meer opbrengt, dat zij nooit eens dankjewel zegt.

Gegoten in de vorm van een kleine hartroerende geschiedenis over gewone mensen, is Van Mersbergens zesde een groot verhaal over loutering en bezinning, inclusief religieuze component.