O rode papaver, boem pats knal!

Deze week verschijnt een nieuwe voorleesbundel over Robin, in de succesvolle, meermalen bekroonde serie van Sjoerd Kuyper. Bij weer een nieuwe uitgever, met een andere illustrator en een dadaïstische titel die met de traditie breekt: O rode papaver, boem pats knal! Wie Kuyper de laatste jaren heeft gevolgd en nu zijn hart vasthoudt voor de meest inspirerende literaire kleuter van Nederland, kan gerust zijn: de schrijver doet Robin geen geweld aan.

Dat viel wél te vrezen. Kuyper (1952) leverde de afgelopen jaren in hoog tempo zwak werk af en trapte ruzie bij verschillende uitgevers. In de jaren negentig rees zijn ster, ruim een decennium later stonden er wat nare krassen op zijn reputatie. Maar de getergde schrijver lijkt zichzelf te hebben hervonden. Dat is te merken vanaf de allereerste zinnen, waarin Robin wakker wordt en aan zijn knuffelvarken uitlegt hoe hij vanaf vandaag uit bed moet stappen.

Het is hoogzomer. Omdat zijn vader hoofdmeester is geworden, is het gezin in de directeurswoning naast school getrokken. Robin mist zijn oude huis en is een beetje bang in het nieuwe: bovenaan de trap is een donkere plek en daar verbergt zich, hij weet het zeker, een wolf. Hij verzint een strijdlied, dat als refrein heeft: 'O rode papaver, boem pats knal!'

Robin is sinds het eerste deel, Robins zomer (Leopold, 1990), nauwelijks veranderd of ouder geworden. Hij lost nog steeds lastige levensvragen hoogst origineel op, zoals het best te zien was in het met een Gouden Griffel bekroonde Robin en God (Leopold, 1996). Hij zeult nog altijd het slaperige knuffelvarken Knor rond, baddert met zijn babyzus Suze en voert filosofische gesprekken met opa. Sinds Robin verliefd (Nieuw Amsterdam, 2006) weten we dat hij verkikkerd is op Eefje.

In O rode papaver, boem pats knal! gaat Robin hooi van het land halen met zijn vriend Sil, heeft hij het aan de stok met een monster in de gootsteen, krijgt zijn vader een ernstige griep en gaat hij bij opa en oma logeren. Veel meer gebeurt er niet. Het dorpsleven van Kuyper doet met papa hoofdmeester, opa brugwachter - zo eentje met een klomp aan een touwtje - en buurman boer nog het meeste denken aan het landelijke kinderparadijs, dat liefhebbers van Dik Trom zo graag bezingen. Een wereld waarin niets kán veranderen, je kunt er alleen maar volmaakt rustig en gelukkig zijn. Eigenlijk had Cornelis Jetses deze serie moeten illustreren.

O rode papaver, boem pats knal! doet in zijn uitgesproken levenslust denken aan Kuypers enige hoogtepunt van de afgelopen jaren, de nonsensicale poëziebundel Ik blijf altijd bij je (Querido, 2008) waarin zijn verzen als vanouds bruisen en jubelen. Kuyper schrijft in zijn nieuwste Robin ook zo: alsof hij schildert. Je moet lezen met je ogen half dicht, want een verblindend gouden licht van hooi en zomerzon straalt je van tussen de regels tegemoet. Dát is waar hij zo goed in is.

Wat Kuyper schrijft komt, net als de illustraties van Marije Tolman (Gouden Penseel 2010), voor de volle honderd procent neer op sfeer. Kuyper blinkt niet uit in vertellen, behalve als hij de randen opzoekt van de poëzie en van zijn verhalen een eindeloos lied maakt. 'Wie kan kijken', zegt opa ergens halverwege treffend, 'krijgt een hoofd vol mooie dingen.'

Niet elke lezer of luisteraar zal kunnen waarderen dat er in zijn boeken zo weinig gebeurt, maar dít is wat Kuyper te koop heeft. Er valt geen andere conclusie te trekken: Kuyper is geen schrijver, maar een dichter. Fijn dat hij dat nu zelf ook weer weet. Die malle titel is hem daarom, voor één keer, vergeven.