Papa, hoor je me?

Papa is er niet meer', zei ze. Dat vond ik gek, want je kon al een hele tijd niet meer lopen.

Waar was je dan heen gegaan?

Of had iemand je ontvoerd?'

Polle zit naast het opgebaarde lichaam van zijn gestorven vader en doet hem verslag van de gebeurtenissen. Hij haalt herinneringen op, verbaast zich er over hoe raar volwassenen over de dood praten en bekent dat hij het jammer vindt dat hij niet naar school mag, want zijn klas zou gaan schaatsen. Hij durft zelfs te zeggen: 'Heel soms vond ik het jammer dat je mijn vader was.'

Tamara Bos en Annemarie van Haeringen schreven en tekenden een ingetogen, goudeerlijk boek over doodgaan. Het heet Papa, hoor je me? en mag meteen al gerekend worden tot de beste boekjes die in dit genre gemaakt zijn. Het kan zó in de kast naast Lieve oma pluis (Dick Bruna, 3+) en Kikker en het vogeltje (Max Velthuijs, 6+).

Bos (1967) is de dochter van filmproducent en schrijver Burny Bos. Ze trad in zijn voetsporen en werd als scriptschrijver bekend met het binnenkort vast weer op vele kanalen uitgezonden Het paard van Sinterklaas (2005). Net als haar vader blijft ze dicht bij kinderlijke beleving en weet ze altijd een aardige, verrassende draai aan het verhaal te geven.

Maar wat haar in haar films zo goed lukt, werkt op papier een stuk minder. Misschien weet Bos iets te goed hoe ze hedendaagse kinderen én subsidieverstrekkers moet behagen. Haar proza neigt soms naar professionele mooiigheid: vandaag aantrekkelijk, maar morgen alweer gedateerd.

Daarom is het jammer dat ze heeft gekozen voor zo'n sentimentele titel, die onwillekeurig doet denken aan de beroemde, vrijwel gelijknamige tranentrekker van Barbra Streisand (Papa, Can You Hear Me?). Bij het voorlezen van die vier woordjes is een theatrale barst in de stem nauwelijks te onderdrukken.

En dat terwijl Bos in het grootste deel van het verhaal juist zo'n uitstekende balans weet te vinden tussen verdriet en eerlijkheid, het universele verhaal van afscheid en het alledaagse karakter van net die ene vader van net die ene jongen.

De illustraties van Annemarie van Haeringen maken dit kleine punt van twijfel echter meer dan goed.

Van Haeringens inmiddels al met drie Gouden Penselen bekroonde tekeningen zijn doorgaans voor kleuters en vrolijk van karakter, maar nu tekent ze onder de tekst een gemene oorlog tussen rode en blauwe Strategosoldaatjes. Polles vader bedacht die metafoor voor zijn ziekte. Een mooie beeldspraak, zolang niemand lijkt te winnen.

In het begin van het boekje denken de blauwe soldaatjes dat de strijd gestreden is. Ze zitten lekker uit te rusten, terwijl de rode soldaatjes tot de tanden gewapend naderbij sluipen. In een bloederige scène sneuvelt één van de blauwen en op de volgende bladzijden brengen zijn makkers hem naar zijn laatste rustplaats. Ze zijn er zichtbaar kapot van.

De tekeningen van Van Haeringen, die ook bij volgende lezingen blijven intrigeren, scheppen de afstand die nodig is om van Papa, hoor je me? niet alleen het verdrietige verhaal van Polle te maken. Ze maken het boek ook interessant voor lezers die niet in een recent afscheid verwikkeld zijn.

Papa, hoor je? me verscheen vlak voor de Kinderboekenweek en is natuurlijk allang opgepikt door websites over rouwverwerking. Het zou jammer zijn als de artistieke prestatie die in dit sterk vormgegeven boekje is geleverd, over het hoofd werd gezien vanwege de zo voor de hand liggende nuttigheid.