Lieve leugens

Het zal je maar gebeuren. De moeder van Ellen zit in de gevangenis, de vader in een rolstoel.

De eerste liegt over de redenen van de moordpoging die ze gedaan heeft op haar man, de tweede wil er liever helemaal niet meer over praten. Toch wil Ellen, die voor allebei moet zorgen, de waarheid weten.

Nee, van de samenvatting op de achterkant moeten de het-kan-altijd-ergerboeken van de Vlaamse uitgever Davidsfonds/Infodok het niet hebben. Lieve leugens van Brigitte van Aken, gevat in een slap kaftje met nietszeggende vormgeving en sombere foto van zomaar een meisje, is dan ook snel opzij gelegd. Zoals meestal gebeurt met de titels van deze boekproducent, die het in eigen land goed doet, maar in Nederland nauwelijks een voet aan de grond krijgt.

In dit geval is dat volstrekt ten onrechte. Lieve leugens zou wat inhoud betreft passen in het rijtje felrealistische jeugdboeken als Christiane F. van Kai Hermann en Horst Rieck (Becht, 1980), Junkies van Melvin Burgess (Gottmer, 1997), of wat dichter bij huis: Rattenvanger van onze eigen Karlijn Stoffels (Querido, 2000). En het is nog ontzettend goed geschreven ook. Van Akens glasheldere en subtiel zinnelijke stijl overtuigt vanaf de eerste bladzij en laat de lezer niet meer los.

Van Aken houdt niet van poespas en beperkt zich tot scherpe dialogen vol onderhuidse spanning en af en toe een hallucinerend mooie zin. Ze doet wel moeite voor een literaire vorm - ieder hoofdstuk begint bijvoorbeeld met een citaat uit het gevangenisreglement, wat bijdraagt aan de beklemmende sfeer - maar laat die nergens overheersen, zodat het verhaal de kans krijgt om in alle rust geproefd te worden.

Langzaam wordt duidelijk dat Motjes moordlustige moeder mogelijk wel degelijk begrijpelijke redenen had voor haar daad. Die liggen er zelfs zo dik bovenop, dat ze zich na een paar hoofdstukken al laten raden. Dat maakt het allemaal echter niet minder indrukwekkend, omdat Lieve leugens vooral over de verscheurdheid gaat van Ellen, die zowel van haar vader als haar moeder wil houden en ook nog gewoon 16 is en verliefd op haar pukkelige vriendje Simon, die zou willen dat zij ook nog wat aandacht voor hém had.

Van Aken, docente Nederlands aan een beroepsopleiding en daarnaast schrijfster van jeugdboeken en toneelstukken, weet een volwassen schrijfstijl te combineren met onderwerpen waar pubers graag over fantaseren. Hoe ga je ermee om als een van je ouders in de cel zit? Kun je houden van iemand die liegt? En kun je je in liefdes naam neerleggen bij een gewelddadig verleden waarvan de waarheid misschien wel nooit op tafel komt?

Wel blijft tot het eind de vraag branden wat er lief is aan de vele leugens in dit boek, dat ironisch genoeg dezelfde titel heeft als Harlequin-bestseller nummer 13. Van Aken zou wérkelijk eens wat hogere eisen aan haar uitgever mogen stellen. Maar verder niets dan lof voor deze novelle. Een juweeltje.Pjotr van Lenteren

Lieve leugens

Igor - Beer in nood

Rindert Kromhout

Omslag Martijn van der Linden

Leopold; 72 pagina's; € 12,95

ISBN 978 90 2585 083 8

Vanaf 8 jaar

De stijl van bekroonde Rindert Kromhout lijkt in dit boek te veel op een schoolopstel, maar het onderwerp is interessant voor een breed kinderpubliek: dansbeer Igor mag oud worden in het Berenbos van Ouwehands' Dierenpark.

Patatje oorlog

Derk Visser

Omslag Wouter Tulp

Nieuw Amsterdam; 96 pagina's; € 9,95

ISBN 978 90 4680 253 3

Vanaf 13 jaar

Derk Visser debuteerde in 2005 met het weinig verhullende Patchouli en pakt de draad weer op met Patatje oorlog: twee 14-jarige meiden praten op hun geheime bankje over wereldleed, schurende strings en condooms.

Het ontbrekende stuk

Shel Silverstein

Vertaald door Arthur Japin

Mozaïek; 112 pagina's; € 14,50

ISBN 978 90 2399 223 3

Vanaf 11 jaar

Klassieker van Shel Silverstein uit 1976 over een cirkel met een hap eruit, die op zoek gaat naar het missende stuk. De zwart-witprenten doen vandaag de dag wat karig aan, maar hebben daardoor ook wel weer iets fris.