Dit is mijn dag

De bejaarde Britse jongerenauteur Aidan Chambers (1934) blijft graag bij de tijd. In het nawoord van de verhalenbundel Dit is mijn dag toont hij zich enthousiast over de opkomst van 'flash fiction' op internet, verhalen korter dan duizend woorden. Interessant voor leesbevorderaars zoals hijzelf, maar zijn eigen voorbeelden van 'flash fiction' - meestal toneeldialogen, gewoon op papier afgedrukt - zijn niet echt gelukt.

Aidan Chambers, gelauwerd met de Hans Christian Andersenprijs, de Carnegie Medal, twee eredoctoraten en in Nederland drie Zilveren Griffels, is al langer niet in vorm. Zijn laatste titels haalden het niet bij zijn twee meesterwerken, de wervelende roman over vriendschap en homoseksualiteit Je moet dansen op mijn graf (1985) en het indringende en veeleisende De tolbrug (1993, Zilveren Griffel). De nieuwe bundel is ronduit teleurstellend.

Mis gaat het meteen al, in het openings- en titelverhaal 'Dit is mijn dag'. De middelste van drie zussen, die als een soort Assepoester wordt afgebeuld, kiest voor zichzelf, laat zich mooi maken op de beautyafdeling van een warenhuis en raakt verzeild in de slaapkamer van haar favoriete schrijfster. Waarom dit toch al overladen spektakel zo nodig moet eindigen met een armlastige kunststudent waarvoor zij naakt gaat poseren en met de ontdekking dat make-up niet zaligmakend is, blijft een raadsel. Zo blikverruimend en taboedoorbrekend als Chambers het allemaal schijnt te vinden, is het in elk geval niet.

En zo is er met elk verhaal wel wat. 'Asielzoeker', over vrouwenhandel, begint spannend, maar mondt uit in een langdradige dialoog over God en vergeving. In 'De toren' besteedt de vader van de hoofdpersoon wel erg veel woorden aan het drogen van kaardbollen. Het kan dat de auteur wil dat we hem langdradig en belerend vinden, maar waarom praten bijna álle personages in het boek dan zo?

Het liefst hebben ze het over kunst en maatschappelijke problemen, in nuffige, uitleggerige monoloogjes (dialogen schrijven was nooit Chambers sterkste kant), waarin ze dingen zeggen of denken als 'mijn lievelingsauteur', 'boeken zijn troostrijk en stimulerend', 'ik heb een bloedhekel aan airco, jij niet?', 'overigens', 'ik geef toe dat' en 'niet dat ik' - tot je gaat denken: wanneer gaan ze het nu eindelijk eens dóen? Iets waar Chambers ooit nog wel eens prikkelend over kon schrijven.

Toegegeven: het is niet alleen kommer en kwel. Een van de betere verhalen is 'Het zoenspel', terecht het titelverhaal van het eerder dit jaar verschenen Britse origineel The Kissing Game, waarin James door zijn vader gevraagd wordt om zijn oude, vervallen boomhut te slopen en het hout te verbranden. Tussen de takken aan het werk ziet hij zijn buurmeisje Rosie in de zon liggen. De verlegen jongen en het getraumatiseerde meisje leren elkaar kennen via verstopte brieven en de wending aan het eind komt in de buurt van de griezelverhalen van Roald Dahl.

Ook het humoristische 'Kangaroe', over een meisje dat in een pretpark werkt, en het spookverhaal 'De Toren' zijn lezenswaardig. Toch vormen ze een minderheid in een bundel waarin Chambers jong zijn vooral lijkt te willen zien als iets problematisch dat je kunt overwinnen. Zijn verteltechnieken heeft hij niet meer onder controle en hij is té nadrukkelijk bezig om verlegen intellectuelen een hart onder de riem te steken en tot het evangelie van lezen en kunst te bekeren. Ooit kón hij dat ook echt.