1278717
Gerrit Zalm. © ANP

Banken steunen Zalm: los hypotheek af

ABN Amro-bestuursvoorzitter Gerrit Zalm wil dat de hypotheekrenteaftrek ook wordt ingeperkt voor mensen die al een huis bezitten. De VVD'er neemt daarmee afstand van zijn eigen partij. Hij krijgt bijval van ING en Rabobank.

Zalm liet zich zaterdag in AD kritisch uit over het Lenteakkoord. Dat maakt onderscheid tussen nieuwe en bestaande hypotheken. Het hervormingsplan voor de woningmarkt verplicht Nederlanders die na 1 januari 2013 een huis kopen hun hypotheek in 30 jaar af te lossen. Voor mensen die dan al een huis bezitten, geldt dat niet.

Zalm is het daarmee niet eens. 'Aflossen moet de norm worden', zegt hij in AD. 'Bij de bestaande hypotheken zitten veel aflossingsvrije. Een annuïteitenhypotheek, waarbij maandelijks rente wordt betaald en schuld afgelost, is een zinnige gedachte. Bestaande hypotheken zouden daarin moeten worden omgezet.'

Met deze uitspraken gaat hij lijnrecht in tegen de koers van zijn eigen partij, de VVD. Voor de liberalen is het beperken van de aftrek voor starters al een grote stap. Ze willen in hun verkiezingsprogramma beslist niet verdergaan. Ook andere partijen willen de huidige woningbezitters uit de wind houden. Vooralsnog lijkt er daarom geen Kamermeerderheid te zijn voor het fiscaal aanpakken van de huidige huiseigenaren.

Veel economen en belangengroepen zijn het erover eens dat het verkeerd is bestaande hypotheken te ontzien. Volgens de critici raakt de woningmarkt dieper in het slop omdat de starters het hardst worden getroffen door de maatregelen uit het Lenteakkoord.

Rabobank en ING - de twee andere grote aanbieders van hypotheken - kunnen zich vinden in het pleidooi van Zalm. De woordvoerder van ING noemt het 'best een interessante suggestie': 'De fiscale prikkels die aflossen ontmoedigen, moeten over de hele linie worden afgebouwd.'

Ook Rabobank vindt het verkeerd de aftrek voor de huidige huizenbezitters overeind te houden. 'Zalm heeft groot gelijk. De woningmarkt kan alleen goed functioneren als iedereen hetzelfde fiscale regime krijgt opgelegd', reageert chef-econoom Wim Boonstra. Hij voorspelt dat huiseigenaren die niet aflossen, over 19 jaar in de problemen kunnen komen. Veel huizenbezitters hebben volgens Boonstra niet door dat het kabinet-Balkenende de aftrek tot dertig jaar heeft beperkt. 'In 2031 zullen de media bol staan van de schrijnende verhalen over gepensioneerden wier maandlasten in één klap zijn verdubbeld omdat ze niets hebben afgelost en de aftrek dan vervalt.'

Boonstra vindt dat voor bestaande huiseigenaren een overgangsperiode van twee jaar zou moeten gelden. 'Miljoenen aflossingsvrije hypotheken moeten worden omgezet naar annuïtair. Banken moeten de tijd krijgen dat op een goede manier te doen.'

Ramp
Voor verzekeraars zou het een ramp zijn als Zalm zijn zin zou krijgen, meldt de woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. Als de rente niet meer aftrekbaar is, zien huiseigenaren hun maandlasten stijgen. Ze zullen massaal in geldnood komen en hun levensverzekeringspolissen te gelde maken.

Zalm is uit op dat geld, vermoedt de woordvoerder van de verzekeringsbranche. 'De banken moeten hun balans versterken. De belastingbetalers hebben de banken al een keer gered en Zalm wil dat ze dat een tweede keer doen. Een onzalig plan.'

De Vereniging Eigen Huis (VEH) meent dat de banken op eigen voordeel uit zijn als ze over aflossen beginnen. 'Dit plan is goed voor de banken, maar andere vormen, zoals de spaarhypotheek, breng je hiermee om zeep', zegt VEH-zegsman Hans André de la Porte. De VEH is voor gelijke behandeling van huiseigenaren, maar vindt het essentieel dat de afbouw van de hypotheekrenteaftrek gepaard gaat met een verlaging van de inkomstenbelasting.