Klimaatonderzoekers: houd moed, die Elfstedentocht komt er echt aan

Nu de Elfstedentocht niet doorgaat, hoeven schaatsliefhebbers niet te wanhopen. Statistici van het Planbureau voor de Leefomgeving analyseerden in 2010 een dikke eeuw weerstatistieken. Daaruit blijkt dat Nederland weliswaar hard wordt getroffen door de opwarming van het klimaat, maar in de wintermaanden is die schade nog enigszins beperkt. Zomers zijn in een eeuw tijd gemiddeld 2,2 graden warmer geworden, winters 'slechts' 1,2 graden.

Voor vrieskou blijft het vooral wachten op goede wind. Een westenwind is te warm, hij moet uit het oosten komen. Die oostenwind is zeldzaam: bij slechts 1 op de 3 winterdagen is het raak. Voor een dik laag ijs is het wachten op een lange aangesloten reeks. Dat kan nog jaren duren, maar elke dobbelaar weet: ooit zal het gebeuren.

Zekerheid
Ooit? Klimaatonderzoeker en fanatiek schaatser Theo Brandsma van het KNMI wilde meer zekerheid. Daarom becijferde hij in 2001 voor diverse klimaatscenario's hoeveel Elfstedentochten we deze eeuw mogen verwachten. Als hij alleen kijkt naar de benodigde ijsdikte in Friesland (meer dan 15 centimeter) dan zullen het er tussen de 10 en 26 zijn. Historisch gezien blijkt dat ijsdikte alleen niet doorslaggevend is voor een goede ijskwaliteit. In de periode 1901-2000 was het Friese ijs in 38 winters dik genoeg. Toch werden er maar 15 Elfstedentochten verreden.

Daarom zal het werkelijke aantal tochten deze eeuw lager liggen, stelde Brandsma: vier in het slechtste en tien in het beste geval.Ook in de eeuwen daarna zal er echt nog wel eens een Elfstedentocht van start gaan. Pas bij een gemiddelde temperatuurstijging van 8 graden wordt de tocht onmogelijk, denkt Brandsma