'Ooit staat er een Nederlander op de maan'

André Kuipers (53) wordt vandaag om 14.16 uur (Nederlandse tijd) vanaf het kosmodrome in Baikonoer voor de tweede keer de ruimte in geschoten. Hij zal een half jaar verblijven in het Internationale Ruimtestation ISS. De missie wordt de langste Nederlandse ruimtereis tot nu toe.

Kuipers  was in 2004 anderhalve week in het ISS. In 1985 maakten Wubbo Ockels en de Nederlandse Amerikaan Lodewijk van den Berg een ruimtereis van een week.

Sojoezcapsule
Tijdens een rondleiding door het voorbereidingscentrum voor kosmonauten in Sterrenstad bij Moskou toont Kuipers de cockpit van de Sojoezcapsule waarin hij reist. Het oogt als een studio-imitatie van een sciencefictionfilm uit de jaren zeventig.

'Er zitten inmiddels allerlei nieuwe computergestuurde besturingssystemen in, maar het mooie is dat je, als er iets fout gaat, kunt terugvallen op de oude mechanische besturing; dat zijn alle knopjes die je daar ziet. Dat geeft een veilig gevoel', aldus Kuipers.

Na de Sojoez-reis lonkt het maandenlange verblijf in het Internationale Ruimtestation ISS, waar Kuipers vooral in het Amerikaanse compartiment zal werken. De Russen hebben hun eigen ruimte, 'maar daar komen we eigenlijk vooral 's avonds, om te eten of foto's te nemen uit het raam'.

Gespleten
Het leven in de ruimte is hard werken. 'Ik heb nu veel meer operationele taken aan boord dan tijdens de eerste vlucht: onderhoud, reparaties, schoonmaak, het bedienen van de robotarm en het koppelen en ontkoppelen van de vrachtschepen - naast het hele experimentenpakket. Ik doe experimenten voor Japan, Europa en Amerika - alleen niet voor Rusland. Dat is redelijk gespleten, maar heeft alles te maken met budgetten.'

Vanwege het internet is Kuipers leven in de ruimte niet zo solitair als het lijkt. 'We hebben voortdurend contact met de grond en ook met familie. We hebben e-mail en we kunnen gewoon bellen. Een keer per week heb ik een tweezijdige beeldverbinding met het gezin. En trouwens, fysiek is de afstand ook niet zo groot. Je kunt ons regelmatig zien overkomen, het is maar 400 kilometer. Ik heb helemaal niet het gevoel dat het lang is, een half jaar weg.'

Europese astronaut
Dat Kuipers opnieuw de ruimte in mag, noemt hij een 'mooi voorbeeld van Europese samenwerking'. Hij is dan ook een Europese astronaut, geen Nederlandse. Hij wijst erop dat de bijdrage van Nederland aan het Europese ruimtevaartprogramma slechts 1 procent is.

Volgens Kuipers komt er zeker een Nederlandse opvolger, maar wanneer is onzeker. 'Er zal een keer een Nederlander op de maan staan, en zelfs op Mars, maar er gaat tijd overheen.'

Het complete interview is vandaag te lezen in de Volkskrant