Topmannen verdienen meer ondanks gedaalde winsten

Stijging vooral bij ASML, Heineken, Wolters Kluwer

Hoewel de winsten van de AEX-bedrijven door de aanhoudende crisis bijna eenderde daalden, zijn de topmannen van de belangrijkste beursgenoteerde bedrijven vorig jaar gemiddeld meer gaan verdienen. Hun inkomen lag 5,6 procent hoger dan in 2011.

Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de beloning van de topmannen van de 23 AEX-bedrijven die hun jaarverslag hebben gepubliceerd. De stijging komt vooral door de bazen van ASML, Heineken en Wolters Kluwer. De schatkist profiteert mee, want de bedrijven moeten ten minste 9,5 miljoen euro aan 'crisistax' afdragen over de topinkomens van hun bestuurders.

Eric Meurice was vorig jaar de best betaalde topman. De Franse ASML-baas verdiende 11,2 miljoen euro, ruim driekwart meer dan een jaar eerder. Het is voor het eerst sinds jaren dat de best betaalde topman niet bij Shell werkt: Peter Voser kwam uit op 7,5 miljoen euro, 13 procent minder. Jean-Francois van Boxmeer van Heineken (6,5 miljoen) is de nummer drie.

Bij 9 van de 23 onderzochte bedrijven steeg de beloning;  twaalf topmannen zagen hun inkomen dalen. Bij vier bedrijven  - ASML, Randstad, DSM en Corio  - verdiende de topman meer, terwijl het bedrijf minder winst maakte. Dat kan komen door eerdere bonussen die vorig jaar tot uitbetaling kwamen. De basissalarissen stegen 1 procent. Door de kritiek op de bonussen is het vaste deel van de beloning steeds groter geworden.

Volgens directeur Jan Maarten Slagter van de beleggersvereniging VEB blijkt nu de keerzijde van die aanpak: de beloning stijgt gewoon door ondanks mindere  prestaties, omdat de vaste salarissen niet zomaar kunnen worden verlaagd.

Fiscus
Het voordeel van dat nadeel is voor de fiscus. De crisistax van 16 procent voor inkomens boven de anderhalve ton levert de schatkist ten minste 9,5 miljoen euro op, die bedrijven moeten betalen over de inkomens van hun bestuurders. Zes bedrijven rapporteren de crisistax niet apart. Ook de heffing op hoge gouden handdrukken - 30 procent boven de vijf ton - levert de schatkist een extraatje op. Zo moet Akzo Nobel 414.330 euro aan 'handdrukheffing' overmaken voor de vertrekregeling van Hans Wijers.

Meer over het salaris van topbestuurders in de Volkskrant van vandaag.