Waarom wil Cameron de euro niet redden?

De Britse premier David Cameron heeft er vannacht in zijn eentje voor gezorgd dat de 27 lidstaten van de EU geen nieuw Europees verdrag sloten. De Franse president Sarkozy reageerde woedend op de Britse opstelling. Waarom wil Cameron niet meewerken?

Geen Europese lidstaat die eurokritischer is dan Groot-Brittannië. Een meerderheid van het land ziet niets in 'bemoeienis uit Brussel'. Veel leden van de conservatieve partij van Cameron zouden Groot-Brittannië het liefst uit de EU zien stappen en zijn bang dat nieuwe regels de belangrijke financiële sector van Londen kan schaden.

Met dat in het achterhoofd stelde David Cameron tijdens het marathonoverleg harde eisen. Hij wilde een uitzonderingspositie bedingen, om het Britse zakenleven te ontzien. Alleen dan zou hij akkoord gaan met een nieuw Europees verdrag dat strenge begrotingsdiscipline moet afdwingen bij alle lidstaten en waarbij de Europese Commissie meer macht zou krijgen.

Maar dat ging de andere Europese landen veel en veel te ver. Daarom werd er een ander akkoord gesloten tussen de zeventien eurolanden dat minder dwingend is, waarbij andere lidstaten zich ook kunnen aansluiten. Groot-Brittannië en Hongarije zijn de enige twee die dat verdrag niet tekenen. Tsjechië en Zweden willen er nog over nadenken. 

Cameron zelf noemde zijn beslissing om niet in te stemmen met een wijziging van het Europees verdrag 'moeilijk maar juist'.  De Franse president Sarkozy haalde in een persconferentie achteraf fel uit naar de 'onaanvaardbare voorwaarden' van de Britten. 'We konden dat niet accepteren', zei Sarkozy. 'Een deel van de ellende in de wereld is het gevolg van de deregulering van de financiële sector.'

Europese visie Cameron
Niemand weet precies wat de Europesie visie van Cameron is. Bij voorgangers als Winston Churchill, Edward Heath en Margaret Thatcher was het duidelijk, maar de huidige premier staat erom bekend dat hij Europa het liefst negeert, al is het maar om thuis de vrede te bewaren in zijn coalitie met de liberaal-democraten. Sowieso is hij meer een manager dan een visionair. In een ingezonden stuk in The Times deed hij woensdag een poging om zijn strijdplan uit te leggen. Cameron beloofde op te komen voor het 'nationale belang', zonder uit te leggen wat dat belang precies is, behalve dan dat bankiers, belastingontwijkers en couponknippers moeten worden beschermd tegen een apocalyptisch idee als de speculatieheffing.

Nog meer dan zijn conservatieve voorgangers moet hij spitsroeden lopen. Aan de ene kant dient Cameron rekening te houden met zijn partijgenoten, die mede door de eurocrisis met de dag eurosceptischer worden. Zes weken geleden kreeg hij te maken met een opstand, waarbij meer dan tachtig conservatieve Kamerleden stemden voor een referendum over de Britse verhouding tot de Europese Unie.

Als zoethoudertje beloofde hij toen bij de eerste de beste gelegenheid macht uit Brussel terug te halen, met name op sociaal en juridisch gebied. Vorige week maakte de pragmatische Cameron schoorvoetend bekend dat hij deze eisen voorlopig niet op tafel zal leggen en dat over het nieuwe EU-verdrag geen referendum wordt gehouden. Afgelopen dagen pleitten twee conservatieve ministers en de Londense burgemeester Boris Johnson voor een volksraadpleging.

Diep in zijn hart is Cameron ervan overtuigd dat de euro niet kan werken. Een kleine twintig jaar was hij er, als adviseur van minister van Financiën Norman Lamont, getuige van hoe speculanten het Britse pond sterling uit het systeem van Europese wisselkoersen duwden. Dit toonde aan hoe fragiel een monetaire unie kan zijn. Echter, als pragmaticus accepteert Cameron dat de eenheidsmunt een voldongen feit is en dat de redding ervan belangrijk is voor de Britse economie.