ZZP'er Jan, werkzaam als verpleegkundige via bemiddelaar Pidz Zorg, helpt een client met steunkousen in een aanleunwoning.
ZZP'er Jan, werkzaam als verpleegkundige via bemiddelaar Pidz Zorg, helpt een client met steunkousen in een aanleunwoning. © ANP

'De overheid opent de jacht op zzp'ers'

In de plannen van het kabinet om schijnzelfstandigen aan te pakken, blijven de werkgevers buiten schot', schrijft Carlijne Vos in het commentaar voor de Volkskrant. Een evenwichtiger benadering is gewenst.

 
Van de ruim 800 duizend zzp'ers is 30 tot 50 procent onvrijwillig zelfstandig ondernemer, is de schatting.

De Belastingdienst gaat de jacht openen op schijnzelfstandigen omdat het Rijk honderden miljoenen aan belastinginkomsten misloopt. Een groot aantal zelfstandigen zonder personeel, zzp'ers, geniet volgens de fiscus ten onrechte belastingkortingen omdat ze feitelijk in verkapt dienstverband werkzaam zijn. Die misstand moet worden rechtgezet, maar het is niet terecht nu alleen zelfstandigen de tol te laten betalen.

Er zijn aanwijzingen genoeg dat de flexibilisering van de arbeidsmarkt is doorgeslagen als gevolg van de crisis. Tienduizenden werknemers zijn de afgelopen jaren ontslagen om als zzp'er terug te keren op de werkvloer, maar dan tegen slechtere arbeidsvoorwaarden. Dit gebeurde vooral in de thuiszorg en in de bouw maar ook in het onderwijs, de ict- en de transportsector. Van de ruim 800 duizend zzp'ers is 30 tot 50 procent onvrijwillig zelfstandig ondernemer, is de schatting.

Onmacht
Werkgevers hebben gedurende de crisis dankbaar gebruik gemaakt van de onmacht van de schijnzelfstandigen. Het kabinet hoopt dat werkgevers weer mensen zullen aannemen in vaste dienst, wanneer het hen onmogelijk wordt gemaakt zzp'ers in verkapt dienstverband aan het werk te zetten. Maar in eerste instantie treft de nu aangekondigde aanpak vooral de zzp'er. Die zal minder uren kunnen werken, op zoek moeten naar andere opdrachtgevers en het nog moeilijker krijgen het hoofd boven water te houden.

 
De flexibele schil rond de arbeidsmarkt blijft dus vooralsnog een vloek voor de onvrijwillige zzp'er en een zegen voor werkgevers.

Met het verbod op bemiddelingskantoren in de zorg wil het kabinet schijnwerkgeverschap tegengaan, maar ook dat treft vooral de zzp'er - zonder bemiddelaar is het in de zorg immers wel heel moeilijk in contact te komen met klanten. In de plannen blijven werkgevers daarentegen buiten schot. Zij zullen met het ruime aanbod op de arbeidsmarkt immers niet snel genegen zijn mensen weer in vaste dienst te nemen.

De flexibele schil rond de arbeidsmarkt blijft dus vooralsnog een vloek voor de onvrijwillige zzp'er en een zegen voor werkgevers. De uitdaging ligt in het zoeken van een oplossing die opdrachtgevers en zzp'ers de voordelen van flexibel werk bieden.

Is die er niet, dan resteert loondienst.

Carlijne Vos is redacteur economie van de Volkskrant.