vk commentaar De PVV kent niet de makkelijkste dagen in de gedoogcoalitie. Opzichtig probeert Wilders de aandacht af te leiden.

Geert Wilders is een begaafd politiek strateeg. Altijd in de aanval, met een scherp oog voor de mening van de straat. Zo heeft de meester van de rechtse directe het politieke debat de afgelopen jaren een stevige impuls gegeven.

Daarbij is hij gewend het voortouw te nemen en onderwerpen zelf te agenderen, of het nou gaat om de integratie en de immigratie, de veiligheid op straat of de macht van Brussel. Zo nam hij ook vol bravoure het voortouw in de toonzetting van het gedoogakkoord dat VVD en CDA vorig jaar met hem sloten. Ook daarin was hij zo nadrukkelijk aan het woord dat het kabinet al snel te boek stond als het Wilders-kabinet.

Nu, na een jaar gedogen, worden de kaarten voor het eerst anders geschud. Wilders heeft nogal wat uit te leggen. Zijn kiezers zullen niet de indruk hebben dat ze meteen beter worden van het kabinetsbeleid. Hun koopkracht daalt gestaag en hun partijleider breekt de ene na de andere verkiezingsbelofte. Het zorgbeleid biedt de meest pregnante voorbeelden: de PVV was tégen stelselwijzigingen in de langdurige zorg, tégen verhoging van het eigen risico in de zorgverzekeringen en tégen uitbreiding van de marktwerking. Het kabinet doet het allemaal, met Wilders' steun. En waar de PVV het kabinet niet helpt, doet dat succesvol zaken met de oppositie, zoals met de missie naar Kunduz, het pensioenakkoord en de steun aan Griekenland. De PVV staat erbij en kijkt ernaar.

Het kabinet lijkt zich intussen steeds minder gelegen te laten liggen aan de PVV. In de Troonrede kwamen Wilders' kroonjuwelen, de integratie en de immigratie, nauwelijks aan bod. Minister Leers heeft zo veel moeite met het realiseren van Wilders' wensen dat hij in zijn begroting niet eens rekening durft te houden met een substantiële daling van het aantal nieuwkomers.

Zo moet de PVV plots uitkijken dat ze niet de partij wordt die voor 18 miljard aan pijnlijke bezuinigingen steunt terwijl daar weinig tegenover staat voor de eigen kiezers. Met wisselend succes vielen zijn politieke tegenstanders Wilders daar woensdag ook op aan, op de eerste dag van de Algemene Beschouwingen. Voor het eerst stond Wilders voor de taak zich te verdedigen tegen beschuldigingen dat hij niet trouw is aan zijn kiezers.

Daarop koos hij opzichtig de vlucht naar voren, met een onbesuisde reeks karikaturen, schofferingen, beledigingen en zijn nieuwe mantra dat niet hij maar Cohen de gedoger is. Het effect is averechts: hoe harder hij anderen aanvalt op beleid waarvoor hij zelf verantwoordelijk is, hoe sterker hij de indruk wekt dat hij er niet langer gerust op is dat het gedoogavontuur goed zal aflopen voor de PVV.

^{Raoul Du Pré}