dossier

Aleid Truijens

'Hoe noemen we voortaan die échte nerd?'

OPINIE - Aleid Truijens − 22/10/12, 09:54
© ANP. Alexander Klöpping

column De nerd is salonfähig geworden. Maar daarmee is het woord gedevalueerd, of opgewaardeerd, hoe je het wilt zien, schrijft columnist voor de Volkskrant Aleid Truijens.

  •  
    Kennelijk weet ons onderwijs meisjes nog altijd in te peperen dat ze zijn voorbestemd voor zorg, onderwijs en administratie.
  •  
    Ik kan me niet voorstellen dat Alexander Klöpping nooit voor feestjes wordt uitgenodigd, de verkeerde truien draagt of zwetend onder tafel duikt als een meisje zijn kant uitkijkt.

Bij mij op school had je ze nog, begin jaren zeventig, maar ze heetten nog niet zo. Nerds, van een onversneden soort. Vet haar met een zijscheiding, een donkere, toen onhippe bril en een trui met ingebreide elanden. Zacht mompelend verbeterden ze de wiskundeleraar, die daar niet van gediend was. In de pauze verorberden zij dikke stapels boterhammen. Nooit werden ze uitgenodigd voor een feestje, en alleen bij proefwerken schoof er iemand naast hen in de bank. Tot één van hen Nederlands kampioen dammen werd. Daarna deed de wiskundeleraar alsof hij de kampioen zelf had gemaakt. Ik wist niet hoe die belachelijk slimme jongen heette, al zat ik jaren bij hem in de klas. Hij keek nooit één meisje aan.

Diezelfde wiskundeleraar heeft ervoor gezorgd dat ik nooit heb overwogen om de bètarichting te kiezen. Als een meisje iets vroeg, snoof hij minachtend, rolden zijn ogen bij zoveel domheid en kregen we het advies onze 'lippen te verven en in het park te wandelen', dan konden hij en de jongens verder met de stof. Ik zat op een 'gemengde' school, een novum bij de katholieken.

Gek, op de meisjesscholen waar iets oudere meisjes naar toe moesten, had je wél bètaklassen vol meisjes. Ik kende zelfs meisjes die een exact vak waren gaan studeren. Eigenlijk helemaal niet gek: elke leraar wil uitblinkers hebben; als er alleen meisjes zijn, dan maar meisjes.

Nu is alles anders. Wiskunde is hot! Nerds zijn cool! Althans, volgens een artikel in Het Parool van afgelopen zaterdag. Het aantal eerstejaars wiskunde is in vijf jaar ruim verdubbeld. Een invasie van nerds. Ook meisjesnerds. Ten bewijze daarvan werd 'wiskundemeisje' Ionica Smeets opgevoerd. Nerds is een geuzennaam geworden.

Dat laatste klopt. Huisnerd van De Wereld Draait Door, Alexander Klöpping (25), omschrijft zichzelf op zijn website, naast een foto waarop hij zijn hoofd heel nerdy verbergt in een hoodie, als 'gadgetnerd, DWDD-nerd, nieuwe-medianerd'. Als hij verhaalt over een digitaal slimmigheidje, of als Diederik Jekel opgewonden de vondst van het Higgs-deeltje meldt, kijkt Matthijs van Nieuwkerk met een mengeling van vaderlijke trots en verbluftheid naar zijn jongens: zoveel brille in een jong hoofd! Ik, thuis op de bank, doe hetzelfde. Zoals ik ook met plezier de column van de 'Wiskundemeisjes' lees. Wat is mij veel ontgaan. Nooit meer in te halen.

Salonfähig
De nerd is salonfähig geworden. Maar daarmee is het woord gedevalueerd, of opgewaardeerd, hoe je het wilt zien. Ik ken welbespraakte, goddelijk gevormde jongens die zichzelf 'een ontzettende nerd' noemen. Of 'een rare Asperger'. Met een koket lachje, en niet vrij van zelfvertedering. Eigenlijk bedoelen die jongens: ik ben niet doorsnee. Ik wil geen suffe baan als bedrijfskundige, doe geen studie met 'management', ik houd mij bezig met échte dingen. Ik bedenk. Ik ben ongewoon slim. Dat zijn ze waarschijnlijk ook.

Maar nerds zijn het niet. Ik kan me niet voorstellen dat Alexander Klöpping nooit voor feestjes wordt uitgenodigd, de verkeerde truien draagt of zwetend onder tafel duikt als een meisje zijn kant uitkijkt. Deze nerds kennen hun marktwaarde.

Beleven we echt een stormachtige toeloop op de exacte vakken? Dat valt tegen. De komende jaren is er een tekort van 180.000 bèta's en het ziet er niet naar uit dat we die zullen afleveren; een ramp voor de economie. Er mogen dan meer wiskundestudenten zijn, het zijn er nog altijd maar vijfhonderd per jaar.

Bedroevend
De meisjesnerd is helemaal een randverschijnsel. Het percentage vrouwen in de bètawetenschappen is bij ons vergeleken met de VS en de andere Europese landen bedroevend laag. Volgens het Landelijk Expertisebureau Meisjes/vrouwen en Bèta/techniek begonnen in 2011-2012 bijna 4.000 meisjes een exacte hbo-studie, tegenover 14.680 jongens. Aan de universiteiten studeren twee keer zoveel jongens als meisjes exact. In 4 havo koos het afgelopen jaar een kleine 30 procent van de meisjes een exact profiel, maar tweederde daarvan deed N&G, dat voorbereidt op studies in de zorg. Op het vwo kiest 50 procent van de meisjes exact; bijna de helft daarvan doet N&G - de toekomstige artsen. Het superexacte N&T wordt slechts door 10 procent van de vwo-meisjes gekozen. Nog geen reden voor een vreugdedans. Kennelijk weet ons onderwijs meisjes nog altijd in te peperen dat ze zijn voorbestemd voor zorg, onderwijs en administratie.

En hoe noemen we voortaan die échte nerd, die nog altijd moet bestaan, spelend op zolder met zijn stokoude Magic-kaarten of achttien uur per dag online? Hoogste tijd voor zijn coming-out. De wereld wacht op hem.

Aleid Truijens is columnist voor de Volkskrant. Zij schrijft iedere maandag een column.

mailIcon print |

Jouw mening telt!

Deel jouw mening met de andere bezoekers

Aan het laden ...