Israël raakt steeds meer in een internationaal isolement. Om dat te doorbreken zal het land met het huidige nederzettingsbeleid moeten breken en in moeten zetten op een vergelijk met de Palestijnen, schrijft vk.nl-columnist Thomas von der Dunk.

De Israëlische regering toonde zich zeer tevreden over de uitspraak van de VN-commissie dat het terecht de Gazavloot heeft tegengehouden, maar de juridische triomf werkt politiek als een boemerang - nog afgezien daarvan, dat de VN feitelijk de kerk in het midden hield, door tegelijk het toegepaste Israëlische geweld te veroordelen als excessief.

Ankara heeft namelijk besloten om de diplomatieke betrekkingen op een zeer laag pitje te zetten: de Israëlische ambassadeur kon naar huis vertrekken omdat West-Jeruzalem weigert excuses aan te bieden, door dwarsliggen van de rechtsradicale minister van Buitenlandse Zaken Liebermann - de grote geestverwant van Wilders - die herhaaldelijk gepleit heeft om de Palestijnen massaal te deporteren. Ook worden gewone Israëlische touristen op Turkse vliegvelden nu min of meer als ongewenste vreemdelingen behandeld en gekoejoneerd.

Vernedering
Met dit alles betaalt Turkije overigens Israël met gelijke munt terug: op de luchthaven van Tel Aviv vindt, zoals Volkskrant-correspondent Rolf Bos 7 september berichtte, namelijk al jarenlang raciale profilering plaats. En het was Liebermanns eigen onderminister die vorig jaar de Turkse ambassadeur op een laag bankje plaats liet nemen: een bewuste vernedering, die in Ankara hoog is opgevat.

Zoals Netanyahu zich uit electorale motieven volledig laat gijzelen door de kolonistenbeweging, zo poogt de Turkse premier Erdogan tegemoet te komen aan de anti-Israëlische sentimenten onder de eigen bevolking, die vanwege de voortgaande Israëlische landroof niet langer kunnen worden genegeerd.

Israël is na de val van zijn belangrijkste bondgenoot-dictator in Cairo in een toenemend internationaal isolement geraakt. Hier wreekt zich een arrogante houding van decennia, die geen boodschap had aan de mening van de Arabieren over de onderdrukking van de Palestijnen. Men bouwde op Amerika en op een aantal dubieuze autocratieën in het Midden-Oosten, waaraan impliciet het eeuwige leven werd toegedicht.

Maar de Egyptenaren bleken plots niet zins om zich omwille van Israëls gemoedsrust nog langer door Mubarak te laten ringeloren. De omwentelingen in Cairo hebben zo tot gevolg dat door de nieuwe machthebbers veel meer rekening met de Arabische publieke opinie moet worden gehouden dan voorheen.

Wegkijken
En in Ankara heeft Erdogan, inziende dat een EU-lidmaatschap er op afzienbare termijn niet inzit, besloten nu de steven te wenden: hij zet in op een leidende rol in het Nieuwe Midden-Oosten, waarvan de contouren weliswaar nog zeer onduidelijk zijn, maar één ding wel vast staat: het zal niet langer meer zo makkelijk wegkijken bij wangedrag van Israël, al was het maar om de Arabische aartsvijand Iran niet teveel ruimte te geven.

Van alles wat de oude machthebbers - zoals de militairen in Egypte - in de nieuwe tijd van hun oude machtspositie proberen te redden, bezit het behoud van een werkbare band met Israël niet de eerste prioriteit: die zal snel geofferd worden als daarmee de volkswoede op de restanten van het oude corrupte regime kan worden gekoeld.

Ook voor Erdogan is daaraan nauwelijks een binnenlands risico verbonden, zodat makkelijk de anti-Israëlische kaart kan worden gespeeld. Wie blind aan de zijde van Israël blijft staan, riskeert nu zelf in het Midden-Oosten een isolement - zeker zolang in West-Jeruzalem een regering zit die weigert serieus over de oprichting van een Palestijnse staat te praten, omdat zij daaraan op papier absurde eenzijdige voorwaarden verbindt, en op de grond de creatie ervan verhindert door de illegale nederzettingen steeds verder uit te breiden.

'Njet'
De Israëlische legitimatie van het eigen njet is voor die fundamentele onwil illustratief: zolang de Palestijnen verdeeld zijn, heet het dat er geen gesprekspartner is, en tegelijk wordt ook elke Palestijnse poging om zich wèl te verenigen met een veto getroffen. Zowel als Abbas alleen blijft staan, als wanneer hij met Hamas gaat praten, geeft Netanyahu niet thuis.

Die ontwikkelingen in de Arabische wereld, waarop ook - anders in het verleden - Washington nauwelijks meer invloed kan uitoefenen omdat Washington eerst vooral de eigen relaties daarmee moet zien te redden, plaatsen Israël nu voor een scherpe keus.

Morele degeneratie
Ofwel men volhardt in de criminele lijn-Liebermann, en dan eindigt Israël als een pariastaat, gelijk Zuid-Afrika in de hoogtijdagen van de Apartheid. Dat zal de welvaart enorm onder druk zetten, en de sociale onrust in het land, zoals die zich nu reeds in grote protestdemonstraties manifesteert, verder doen toenemen.

Ook zal dan van de Israëlische rechtsstaat nog minder overblijven, omdat slecht met draconische middelen de interne kritiek op het dan ook voor Israël zelf rampzalige nederzettingenbeleid kan worden gesmoord. De recente anti-boycotwet, waarmee de eigen inwoners gedwongen worden de Geroofde Gebieden als legitiem Israëlisch grondgebied te bejegenen, is dan nog slechts het begin van verdere morele degeneratie.

Ofwel men breekt radicaal met de neokoloniale landroofpolitiek en zet serieus in op een vergelijk met de Palestijnen. Die hebben al aangekondigd hun land binnenkort door de Verenigde Naties te willen laten erkennen.

Zo'n tweederde van de gewone leden van de Algemene Vergadering, het westerse meten met twee maten beu, zal daar ongetwijfeld toe overgaan. Dat zet ook Europa en Amerika meteen voor het blok: wat is belangrijker - blinde steun aan een steeds verder ontsporend Israël, of een werkbare relatie met de Arabieren?

^{Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en columnist van vk.nl.}