Niet bezuinigingen of de crisis hebben het popfestival geraakt, maar het weer

Het was een bijeenkomst in mineur op het anders toch best opgetogen Eurosonic Noorderslag, dat naast een vierdaags popfeest ook een volumineuze conferentie herbergt. Terwijl in een kleine 3FM-studio de band Gem speelde en in het Groningse zalencomplex De Oosterpoort spelers uit de internationale muziekindustrie elkaar netwerkend op de schouders sloegen, werd gisteren in seminarzaal C4 somber geconfereerd over de rampen die het popbedrijf vorig jaar zo hard hadden geraakt. En gesproken werd nu eens niet over bezuinigingen, illegale downloadpraktijken, verhoogde BTW-tarieven of ander kwalijks, maar over een veel minder grijpbaar fenomeen: crisisweer.

Het drama van het Belgische festival Pukkelpop, waarbij vorig jaar tijdens een hagelstorm vijf doden vielen, trad Eurosonic binnen en hoe kon het ook anders: natuurlijk moest worden stilgestaan bij een van de grootste tragedies die het popfestivalwezen ooit heeft getroffen. Achter de conferentietafel namen managers en veiligheidsdeskundigen van een aantal grote Europese popfestivals plaats, de zaal stroomde vol met belanghebbenden in de festivalbranche, waaronder niet toevallig veel Belgen. Vooral die voelden het kriebelen in de nekharen, toen voor aanvang van de discussie beelden werden vertoond van een flink aantal 'freak storms' die het de afgelopen jaren hadden voorzien op feesttenten en buitenpodia.

De zaal zag bibberende Iphonefilmpjes van de stormramp op het Slowaakse festival Pohoda, waar de grootste podiumtent instortte: twee doden, tientallen gewonden. Geknakte lichtmasten die als wattenstaafjes over een festivalcamping dartelden. Een gelukkig achterwaarts instortend podium op een bluesfestival in Ottawa. Werkelijk afgrijselijke beelden van een enorm podium op de Indiana State Fair 2011, dat net voor aanvang van een optreden van Janet Jackson voorover het publiek in klapte: zeven doden, veertig gewonden. En dan Pukkelpop, dat tijdens 'the perfect storm' in een paar minuten veranderde in een oorlogsgebied.

Voorkomen
Was deze ramp te voorkomen geweest, was uiteraard een centrale vraag aan bijvoorbeeld Sabine Funk, eventmanager van een aantal grote Duitse festivals. Niet echt, volgens haar, al kon je vraagtekens plaatsen bij het besluit van Pukkelpop niet te evacueren na een aantal stevige weerswaarschuwingen. 'Ook bij onze festivals zijn protocollen voor bij noodweer, maar die lopen meestal stuk op de menselijke factor. Op een festival waar een heftige onweersbui overheen trok, adviseerden we het publiek absoluut niet te schuilen in de tenten. Daar werd natuurlijk niet naar geluisterd. Wat zou jij doen als je in een enorme regenbui werd geadviseerd in het open veld te gaan zitten en je zo klein mogelijk te maken.' De ongezeglijkheid van het publiek leverde bij het festival van Funk een dode op, getroffen door bliksem.

Volgens manager Henrik Nielsen van het Deense Roskilde is Pukkelpop voor alle zichzelf respecterende Europese festivals de grote 'wake up call' geweest. 'In Denemarken werd nogal geklaagd over de overregulering van de overheid bij festivals. Voor iedere tent of podium moet apart een bouwvergunning worden aangevraagd, die moet worden goedgekeurd, et cetera. Om een enorme berg papierwerk te vermijden werd er nogal gesjoemeld, en dat deden wij ook. Voor kleinere constructies werd dan bijvoorbeeld geen aanvraag ingediend en de inspectie kneep een oogje dicht. Die tijd is nu wel voorbij.'

Controle
Dat juist de kleinere bouwwerken op een popfestival voor groot gevaar kunnen zorgen, betoogde de veiligheidsmanager Gary Lathan van het Schotse festival T in the Park. 'De vlaggen, de kraampjes, de standjes voor de merchandise; die worden overal maar neergezet, niemand controleert of ze veilig zijn. En juist die zie je op Pukkelpop door de lucht vliegen, als dodelijke projectielen. Dat kan niet meer.'

Sabine Funk: 'Als het noodweer eenmaal losbarst, kun je als organisatie bijna niets meer doen. Het gaat erom wat je van tevoren hebt geregeld.' Volgens Nielsen van Roskilde heeft zijn festival alvast een goed voorbeeld gesteld. 'Vanaf volgend jaar hebben wij een eigen weerstation op het festivalterrein, dat heel nauwkeurige voorspellingen kan doen.' Dat zouden volgens hem meer festivals moeten doen.

Dat de stormproblematiek desondanks moeilijk beheersbaar zal blijven, ziet Groningen enkele uren na de conferentie op de Grote Markt, waar zangeres Krystl optreedt op een groot en gratis toegankelijk buitenpodium. Als een plotselinge hagel- en windbui over het plein trekt, schuilen honderden mensen behaaglijk onder de klapperende festivaltent. Die blijft goddank overeind.